Demo sifariş et
Faydaları

SMART Sales ilə daha çox nailiyyətlər əldə edin

advantages sales 1

Müştəri məlumatlarının

sistemləşdirilməsi və onlarla qarşılıqlı əlaqə tarixçəsinin saxlanması üçün vahid mühitin yaradılması
advantages sales 2

İş proseslərini optimallaşdırmaqla

şirkətin struktur bölmələri arasında qarşılıqlı əlaqənin sürətləndirilməsi
advantages sales 3

Şirkətin bilik bazasının

yaradılması və biznes proseslərinin standartlaşdırılması
advantages sales 4

Şirkətin həyat dövrü ərzində

mühüm məlumatların itirilməsinin qarşısının alınması
advantages sales 5

Bütün şöbələr üçün müştərilərlə

əməkdaşlığa dair sənədlərin vahid saxlanma yeri
advantages sales 6

Quraşdırılmış alətlərdən istifadə

edərək menecerlərin işinin operativ təhlili və nəzarəti
Funksional imkanlar

SMART Sales

Sövdələşmələri daha sürətli bağlamağa və bütün komandanın işini vahid platformada cəmləməyə imkan verən həll. Həllin funksional imkanları ilə satış dövrünün hər bir göstəricisini optimallaşdıraraq hazır iş prosesindən istifadə edin
1
1 shadow
sales icon 1
Müştəri bazasının idarə edilməsi
  • Hesabların və kontaktların idarə edilməsi
  • Müştərilərin əlaqə və ünvan məlumatları
  • Müştərilər arasında münasibətlər​
  • Müştəri ilə qarşılıqlı əlaqənin tam tarixçəsi (kommunikasiyalar, danışıqların tarixçəsi)
2
2 shadow
sales icon 2
Kommunikasiyaların idarə edilməsi
  • Bir sistemdən istifadə edərək müxtəlif kanallarda kommunikasiya
  • Bütün qarşılıqlı əlaqə tarixçəsinin vahid sistemdə saxlanması
  • Müştərilərdən gələn sorğuların cəmləşdirilməsi, məsul işçinin təyin edilməsi
  • Tapşırıqların təyin edilməsi
3
3 shadow
sales icon 3
B2B satışın idarə edilməsi
  • Potensial maraqdan müqavilənin təsdiqi prosesinə qədər hazır satış biznes prosesi
  • Qiymət aktuallığına nəzarət
  • Şablon üzrə kommersiya təklifi sənədinin yaradılması
  • Satış hunisi
4
4 shadow
sales icon 4
Məhsulların idarə edilməsi
  • Məhsul və xidmətlərin kataloqu
  • Qiymətlərin idarə edilməsi: endirimlər, etibarlıq müddətləri​
  • Multivalyuta
5
5 shadow
sales icon 5
Ünvanların idarə edilməsi
  • Hər müştəri üçün bir neçə ünvanın qeydiyyatı
  • Google Maps kataloqu ilə inteqrasiya
6
6 shadow
sales icon 6
Analitika və hesabat
  • Menecerin iş yeri– daşbord və fəaliyyət plan​ı
  • Supervayzerin iş yeri – nəzarət daşbordu və şəxsi fəaliyyət planı
yol xəritəsi

İcrası necədir SMART Sales

Effektiv satış üçün 5 sadə addım
1 addım
2 addım
3 addım
4 addım
5 addım
Microsoft 365, Power Apps yerləşdirilməsi
Həllərin quraşdırılması və zəruri əsas Microsoft infrastrukturunun yerləşdirilməsi
SMART Sales yerləşdirilməsi
SMART Sales
Standart funksional həllin yerləşdirilməsi. Sistemin işinin yoxlanması
Məlumatların miqrasiyası
İlkin məlumatların importu şablonlarının hazırlanması və sualların cavablandırılması
Təlim
Əsas istifadəçilər üçün sistemin funksionallığı üzrə təlimlərin keçirilməsi. Sistemin gələcək müstəqil konfiqurasiyası üçün biznes analitikləri və administratorlar üşün təlimlərin keçirilməsi.
Sistemin işə salınması(Go-live)
Müştəri sistemi işə salmağa qərar verir – Go-Live.
imkanların genişləndirilməsi

Bütün zəruri alətlər bir sistemdə

Modul

Platformanın funksionallığını genişləndirməklə müştərilər, tərəfdaşlar və işçilərlə qarşılıqlı əlaqəni sadələşdirin
Qiymətlər

Planınızı seçin

  • SMART CRM
  • SMART Connectors
  • SMART Modules

*Qiymət bir konnektor üçün nəzərdə tutulub. Konnektorların və modulların işləməsi üçün Microsoft Azure resurslarından istifadə mütləqdir.

Bloq

Bloq

8 oxumaq üçün dəqiqə
CRM hesabatlılığı praktikada: SMART CRM platformasının həllərində real daşbord nümunələri

CRM hesabatlılığı biznes aşağıdakı sadə suallara dəqiq cavab verə bildiyi zaman effektiv şəkildə işləməyə başlayır: satışlarda nə baş verir, potensial müştərilər harada itirilir, komanda necə fəaliyyət göstərir və gəlirə real olaraq hansı amillər təsir edir. Bu cavabların aydın və tez şəkildə başa düşülməsi üçün məlumatların yalnız toplanması kifayət deyil, onları vizuallaşdırmaq da vacibdir — qrafiklər, cədvəllər və KPI-lar məlumatları əyani şəkildə göstərir və əlavə şərhə ehtiyac olmadan düzgün qərarlar qəbul etməyə kömək edir.

Zənglər, görüşlər, məktublar, sövdələşmələr və ya dəstək müraciətləri öz-özlüyündə nəticə yaratmır — dəyər bu məlumatlar ardıcıl şəkildə qeyd edildikdə və CRM sistemində aydın vizuallaşdırılmış hesabatlara və KPI-lara çevrildikdə yaranır. Bugün bu, sadəcə rahatlıq məsələsi deyil, həm də biznesin miqyaslana bilməsi məsələsidir. Müştəri bazası böyüdükcə komandaların yükü artır, eyni müştəri ilə əlaqə nöqtələrinin sayı isə çoxalır.

CRM hesabatlılığı sisteminin necə qurulduğunu, hansı KPI-ların idarəetməyə həqiqətən təsir etdiyini və analitikanın necə düzgün strukturlaşdırılmalı olduğunu ayrıca məqalədə ətraflı nəzərdən keçirmişik. Bu materialda isə diqqəti praktik tərəfə yönəldəcəyik — daşbordların bu göstəriciləri gündəlik idarəetmə alətinə necə çevirdiyini göstərəcəyik.

Şəffaf CRM hesabatlılığının əsasında duran KPI-lar

Daşbordlardakı qrafiklər və cədvəllər konkret metriklər əsasında qurulur: konversiya, orta çek məbləği, menecerlərin fəaliyyəti və ya müraciətlərin emal müddəti. Bunun sayəsində rəhbər göstəricilərin dinamikasını və plandan kənara çıxmaları dərhal görə bilir, komanda isə diqqəti hansı proseslərə yönəltməli olduğunu aydın şəkildə anlayır. Bu yanaşmada KPI-lar gündəlik işin və nəticələrin sistemli nəzarətinin əsas istiqamətləndiricisinə çevrilir.

SMART business şirkətinin SMART CRM platforması məlumatlara əsaslanan satış və xidmət idarəetməsi üçün hazır analitik alətlər təqdim edir. Daxili daşbordlar və Power BI ilə inteqrasiya rəhbərlərə, menecerlərə və operatorlara sövdələşmələrin və müraciətlərin vəziyyətini, eləcə də SLA göstəricilərinin icra vəziyyətini real vaxt rejimində izləməyə imkan verir.

Sorğu göndərmək

SMART Sales həllində satış analitikası: sövdələşmələrin real vaxt rejimində tam mənzərəsi

SMART Sales həllinə inteqrasiya olunmuş Power BI analitik paneli satış üzrə əsas göstəriciləri məlumatları əl ilə toplamağa və ya cədvəllərdə hesabatlar hazırlamağa ehtiyac qalmadan təqdim edir.

Menecer və ya rəhbər dərhal aşağıdakı əsas göstəriciləri görə bilir:

  • açıq sövdələşmələrin ümumi məbləği (Open Total Amount) — hazırda satış hunisində olan ümumi məbləği göstərir;
  • aktiv sövdələşmələrin sayı (Open Count) — komandanın cari iş yükünü göstərir;
  • uğurla tamamlanmış sövdələşmələrin sayı (win count) və uğurlu sövdələşmələrin faizi (win rate) — satışların faktiki effektivliyini əks etdirir.

Filtrlər vasitəsilə məlumatları müxtəlif meyarlar üzrə dərhal təhlil etmək mümkündür:

  • satışları sövdələşmə növləri üzrə təhlil etmək (aktiv, yeni, itirilmiş);
  • nəticələri ölkələr və regionlar üzrə müqayisə etmək;
  • konkret menecerlərin effektivliyini qiymətləndirmək;
  • sadəcə trafik deyil, real sövdələşmələr gətirən potensial müştəri mənbələrini müəyyən etmək.

Vizuallaşdırmalar ümumi mənzərəni tamamlayır:

  • satış hunisinin mərhələləri üzrə sövdələşmələrin bölgüsünü göstərən histoqram onların hansı mərhələdə “ilişib qaldığını” müəyyən etməyə kömək edir;
  • sövdələşmələr xəritəsi satışların coğrafiyasını qiymətləndirməyə imkan verir;
  • menecerlər üzrə sövdələşmələrin məbləği və sayının müqayisə diaqramı aktivliklə real nəticə arasındakı fərqi görməyə kömək edir.

Bu daşbordun əsas məqsədi rəhbərə və komandaya satışların vəziyyəti haqqında aydın təsəvvür yaratmaqdır. Bunun sayəsində:

  • menecerlər sövdələşmələrin vəziyyətini real vaxt rejimində görə bilirlər;
  • rəhbərlər komandanın effektivliyini və potensial müştəri mənbələrinin gətirdiyi nəticələri təhlil edə bilirlər;
  • şirkət qərarların qəbul edilməsi üçün vahid etibarlı məlumat mənbəyi əldə edir.

Müştəri xidməti operatorunun iş yerində bütün proseslərə nəzarət imkanı verən daşbord

SMART Customer Care həllində operator daşbordu analitika və gündəlik iş planını vahid pəncərədə birləşdirir. Burada aşağıdakı məlumatlar şəffaf şəkildə əks olunur:

  • aktiv müştəri müraciətlərinin siyahısı — müraciət edən şəxs, sualın mövzusu və müraciətin hansı mərhələdə emal olunduğu;
  • ən çox müraciətin hansı kanallardan daxil olduğu (çat, e-poçt, telefon, veb-sayt);
  • müraciətlərin prioritetlər üzrə bölgüsü — hansı məsələlərin təcili reaksiya tələb etdiyini göstərir;
  • müraciətlərin növləri və mövzuları — məhsulla bağlı problemlər, suallar, təkmilləşdirmə sorğuları və digər müraciətlər.

Fəaliyyət üzrə ayrıca bloklar aşağıdakı məlumatları göstərir:

  • iş prosesində olan tapşırıqların sayını;
  • cavab və ya növbəti addım gözləyən kommunikasiyaların olub-olmadığını (məktublar, zənglər, görüşlər);
  • iş yükünün hansı sahələrdə toplandığını.

Bu daşbordun dəyəri ondadır ki, şirkət vəziyyəti nəzarətsiz şəkildə idarə etmir, əksinə, prosesləri operativ şəkildə izləyir, prioritetləri düzgün müəyyənləşdirir və hətta çoxsaylı müraciətlər zamanı belə müştərilərlə qarşılıqlı əlaqənin sabit keyfiyyətini qoruyur.

Müştəri xidməti rəhbəri üçün SLA nəzarət daşbordu: idarəetmə qərarlarının əsası kimi məlumatlar

SMART Customer Care həllində müştəri xidməti rəhbərinin iş yeri SLA göstəricilərinin icrasına və komandanın iş keyfiyyətinə olan nəzarətə yönəlib.

Daşbordda aşağıdakı məlumatlar əks olunur:

  • dövr üzrə yeni müraciətlərin say dinamikasını göstərən xətti qrafik — yüklənmənin pik dövrlərini izləməyə imkan verir;
  • məsul komandalar və statuslar üzrə müraciətlərin bölgüsünü göstərən sütun diaqramı;
  • kanallar üzrə ilk cavabı gecikmiş müraciətlərin sayını göstərən qrafik;
  • müraciətlərin yekun həllinin ən çox hansı mərhələlərdə və hansı kateqoriyalar üzrə gecikdiyini göstərən dairəvi diaqram.

Ətraflı cədvəllər ümumi analitikadan konkret müraciətlərə keçidi sürətləndirir və sadəcə pozuntu faktını qeydə almaqla kifayətlənməyərək, problemin səbəbini anlamağa imkan verir.

Bu daşbordun əsas məqsədi SLA nəzarətini formal yoxlamadan xidmətin idarə olunması üçün canlı alətə çevirməkdir: sistemli problemləri aşkar etmək, prosesləri təkmilləşdirmək və məlumatlar əsasında müştəri məmnuniyyətini artırmaq.

Binotel Manager Dashboard — SMART CRM sistemində telefon zənglərinin analitikası: real vaxt rejimində kommunikasiyalara nəzarət

Binotel Manager Dashboard SMART Connectors analitikasının bir hissəsidir və telefoniyanı birbaşa CRM sistemi ilə birləşdirir. Əslində, bu, zənglərin və komanda tərəfindən onların işlənməsi keyfiyyətinin təhlili üçün vahid iş pəncərəsidir.

Daşbordda müştərilərlə telefon əlaqələri üzrə bütün əsas məlumatlar toplanır. Menecer zənglərin detallı siyahısını görür: əlaqənin nə vaxt baş verdiyi, uğurlu və ya ləğv edilmiş olduğu, həmçinin komandanın hansı əməkdaşının zəngin emalına cavabdeh olduğu. Bu, “müştəri ilə kim əlaqə saxladı və bundan sonra nə baş verdi?” sualını aradan qaldırır. Ayrıca qrafik günlər üzrə zənglərin sayını göstərir və komandanın iş yükünü operativ qiymətləndirməyə, pik günləri müəyyən etməyə, həmçinin bu göstəriciləri satış və ya xidmət nəticələri ilə müqayisə etməyə imkan verir.

Vacib idarəetmə bloklarından biri buraxılmış zənglər və əlaqəli fəaliyyətlərdir. Daşbord dərhal emal olunmamış zəngləri, açıq tapşırıqları, planlaşdırılmış əlaqələri və hazırlanmış, lakin göndərilməmiş mesajları göstərir. Bu, kiçik proses pozuntuları səbəbindən potensial müştərilərin itirilməsinin qarşısını almağa imkan verir.

Rəhbər üçün xüsusilə faydalı göstəricilərdən biri əməkdaşlar üzrə zəng analitikasıdır. Bu məlumatlar müştərilərlə real olaraq kimin işlədiyini və iş yükünün komandada bərabər bölünüb-bölünmədiyini göstərir. Əlavə olaraq, daşbord zənglərin prioritetliyini əks etdirir və komandanın diqqətini ən vacib və ya dəyərli əlaqələrə yönəltməyə kömək edir.

Nəticədə, SMART Connectors telekommunikasiya sistemlərindən əldə olunan xam məlumatları aydın CRM analitikasına çevirir və rəhbərliyə, satış və ya xidmət komandasına aşağıdakı imkanları verir:

  • müştərilərlə kommunikasiyanın keyfiyyətinə nəzarət etmək;
  • itirilmiş əlaqələrin sayını azaltmaq;
  • operatorların məhsuldarlığını artırmaq;
  • satış və dəstək proseslərini optimallaşdırmaq.

SMART Marketing: marketinq kampaniyalarının analitikası

SMART Marketing tərkibində olan bu daşbord Power Apps-də marketinq fəaliyyətinin tam mənzərəsini təqdim edir — kampaniyaların statuslarından tutmuş kanallar, mənbələr və kommunikasiyaların keyfiyyətinə qədər bütün əsas göstəriciləri əks etdirir.

Nələri göstərir:

  • Statusları ilə birgə kampaniyaların siyahısı — hansı kampaniyaların tamamlandığını, hansılarının davam etdiyini və hansılarının dayandırıldığını dərhal görməyə imkan verir. Bu, marketinq portfelinin vəziyyətini əl ilə yoxlamağa ehtiyac olmadan tez qiymətləndirməyə kömək edir.
  • Kampaniya mənbələri — kampaniyaların hansı sistem və ya platformalardan başladıldığını göstərir. Bu, inteqrasiyalara və kampaniyaların başlanma nöqtələrinə nəzarəti asanlaşdırır.
  • Kommunikasiya kanalları — elektron poçt, SMS, Viber/SMS. Bu göstərici hansı kanallardan daha çox istifadə edildiyini və fəaliyyətin onlar arasında necə bölüşdürüldüyünü görməyə imkan verir.
  • Fəaliyyətlərin ümumi göstəriciləri — marketinq fəaliyyətlərinin, tapşırıqların, qaralama məktubların və görüşlərin sayı. Bu, komandanın real əməliyyat yükünü qiymətləndirməyə imkan yaradır.

Beləliklə, SMART Marketing həllində daşbord kampaniyalar haqqında müxtəlif mənbələrdən toplanan məlumatları aydın analitikaya çevirir. Bu, marketinq komandasına daha proqnozlaşdırılan, idarə olunan və nəticəyönümlü şəkildə işləməyə kömək edir.

CRM analitikası idarəetmə qərarlarının qəbul edilməsinə necə kömək edir

Satış, xidmət, marketinq və kommunikasiyalar üzrə bütün göstəricilər vahid CRM sistemində toplandıqda, rəhbər artıq subyektiv hesabatlara və ya komandalardan gələn natamam məlumatlara əsaslanmır. Bunun əvəzinə, o, proseslərin tam mənzərəsini real vaxt rejimində görə bilir.

SMART CRM sistemində CRM analitikası aşağıdakılara imkan verir:

  • satış hunisində zəif nöqtələri tez aşkar etmək və potensial müştərilərin itirildiyi mərhələləri optimallaşdırmaq;
  • xidmət komandalarının real iş yükünü qiymətləndirmək və resursları yenidən bölüşdürmək;
  • SLA göstəricilərinin icrasına nəzarət etmək və müştəri məmnuniyyətinə təsir etməzdən əvvəl kənarlaşmalara operativ reaksiya vermək;
  • marketinq kanallarının effektivliyini təhlil etmək və büdcəni nəticə gətirən kanallara yönəltmək;
  • komandanın fəaliyyətləri ilə maliyyə göstəriciləri arasındakı əlaqəni görmək.

Beləliklə, analitik daşbordlar gündəlik idarəetmənin əsas alətinə çevrilir: planlaşdırmağa, proqnozlaşdırmağa və biznes proseslərini vaxtında optimallaşdırmağa kömək edir.

Nəticə:

SMART CRM satış, xidmət və marketinq məlumatlarını aydın idarəetmə analitikasına çevirməyə kömək edir. Əgər biznesin real vəziyyətini görmək və hesabatları əl ilə toplamaqdan imtina etmək istəyirsinizsə, ilk addım öz proseslərinizi təhlil etməkdir.

Əməliyyatlarınızı ölçülə bilən göstəricilərə çevirmək və komandanızın iş səmərəliliyini artırmaq üçün SMART business şirkətindən konsultasiya sifariş edin.

Konsultasiya sifariş etmək
26 oxumaq üçün dəqiqə
CRM sistemində hesabatlılıq: satışdan müştəri xidmətinə qədər — KPI-lar, əsas idarəetmə təcrübələri, hesabatlar və biznes analitikası

Aparıcı beynəlxalq bazar araşdırmaları və konsaltinq şirkəti Fortune Business Insights-ın məlumatına görə, qlobal CRM bazarı davamlı artım nümayiş etdirir. Proqnozlara əsasən, bazarın həcmi 2026-cı ildə 126,17 milyard ABŞ dolları təşkil edəcək, 2034-cü ilə qədər isə 320,99 milyard ABŞ dollarına çata bilər. Bu dinamika qlobal miqyasda formalaşan davamlı tendensiyanı göstərir: şirkətlər CRM texnologiyalarına təkcə satış proseslərini avtomatlaşdırmaq üçün deyil, həm də marketinqin, müştəri xidmətinin və idarəetmə analitikasının səmərəliliyini artırmaq məqsədilə daha çox investisiya yatırırlar.

Məhz buna görə də CRM hesabatları, KPI-lar və analitik daşbordlar mikroidarəetmə ilə bağlı deyil. Onlar vahid iş standartlarının formalaşdırılmasına, nəticələrin ümumi şəkildə qiymətləndirilməsinə və CRM-in biznesə fəaliyyətin səmərəliliyini ölçmək, prosesləri optimallaşdırmaq, həmçinin qərarları hisslərə və fərziyyələrə deyil, real məlumatlara əsaslanaraq qəbul etməkdə kömək etməsinə xidmət edir.

Müasir CRM sistemlərinin təqdim etdiyi hesabatlılıq imkanları haqqında elə indi məlumat əldə etmək istərdiniz? Sorğu göndərin və SMART CRM platformasının analitik hesabat daşbordları ilə tanış olun.

Sorğu göndərmək

CRM hesabatlılığı nədir və hansı səviyyələrdə formalaşır?

CRM hesabatlılığı müştərilərlə gündəlik işi sistemləşdirmək və onu ölçülə bilən nəticələr sisteminə çevirmək üsuludur. O, satış, xidmət və müştərilərlə qarşılıqlı əlaqə üzrə məlumatları vahid modeldə birləşdirir. Bu modeldə hər bir göstərici biznes üçün aydın və konkret məna daşıyır. Potensial müştərilər, satış prosesinin mərhələləri, menecerlərin fəaliyyəti, konversiya göstəriciləri, orta çek və ya xidmət müraciətləri bu yanaşmada analitika və səmərəliliyin qiymətləndirilməsinin əsasını təşkil edir.

Praktikada CRM hesabatlılığı bir neçə səviyyədə formalaşdırılır və biznesin əsas istiqamətlərini əhatə edir:

  • Satış hunisi — potensial müştərilərin strukturu, mərhələlər arasında konversiya, nəticələrin proqnozlaşdırılması və prosesin sabitliyi.
  • Menecerlərin səmərəliliyi — aktivlik, məhsuldarlıq, KPI-ların yerinə yetirilməsi və satış şöbəsinin işinin effektivliyi.
  • Müştərilərlə qarşılıqlı əlaqə — müraciətlərin emal keyfiyyəti, xidmət proseslərinin sabitliyi və müəyyən edilmiş xidmət standartlarına riayət olunması. Bu amillər müştəri məmnuniyyəti göstəricilərinə birbaşa təsir edir.
  • Maliyyə göstəriciləri — orta çek, müştərinin cəlb edilmə dəyəri və əməliyyat proseslərinin mənfəətə təsiri.

Hesabatlılığın bu səviyyələri ilə sistemli iş satış, marketinq və xidmət sahələrinə qoyulan investisiyaların effektivliyini qiymətləndirməyə imkan verir. Analitik hesabatlar tendensiyaları müəyyən etməyə, göstəricilərin dinamikasını izləməyə, komandaların nəticələrini müqayisə etməyə və marketinq kampaniyalarının effektivliyini konkret nəticələr əsasında təhlil etməyə kömək edir.

Konsultasiya sifariş etmək

Biznes proseslərinin effektiv monitorinqi üçün CRM hesabatlarının əsas növləri

Satışların vəziyyəti və komandanın fəaliyyətini bütöv şəkildə qiymətləndirmək üçün vacib olan əsas CRM hesabatları mövcuddur. İdarəolunan CRM hesabatlılığı məhz bu hesabatlar üzərində qurulur. Bundan əlavə, biznesin spesifik prosesləri, rolları və ya metrikaları nəzərə alınaraq fərdi hesabatlar da hazırlanır. Lakin belə hesabatlar yalnız əsas analitika artıq sabit və etibarlı şəkildə işlədiyi halda real dəyər yaradır.

Satış hunisi üzrə hesabat

Bu, bütün aktiv sövdələşmələrin sayı, məbləği, mərhələləri və məsul şəxsləri daxil olmaqla məlumatı göstərən hesabatdır. Satış hunisi razılaşmaların ilişib qaldığı və ya konversiyanın azaldığı mərhələləri, yəni “zəif nöqtələri” aşkar etməyə kömək edir. Menecerlər və rəhbərlik bu hesabatdan aşağıdakı məqsədlər üçün istifadə edirlər:

  • komanda daxilində razılaşmaların prioritetlərinin müəyyən edilməsi;
  • satışların həftəlik gedişatının təhlili;
  • növbəti dövrlər üzrə nəticələrin proqnozlaşdırılması.

CRM sistemində hesabatın istifadə nümunəsi:

Şirkət CRM sistemində 500 potensial müştəri üzrə aşağıdakı nəticələri görür:

  • 320 nəfər “Kvalifikasiya” mərhələsindən “Kommersiya təklifi” mərhələsinə keçir;
  • yalnız 90 nəfər “Danışıqlar” mərhələsinə çatır;
  • 35 sövdələşmə uğurla bağlanır.

Satış hunisi analitikası “Kommersiya təklifi” → “Danışıqlar” mərhələləri arasında konversiyanın kəskin şəkildə azaldığını göstərir. CRM-də aparılan əlavə təhlil aşağıdakıları təsdiqləyir:

  • menecerlər kommersiya təklifini 2–3 gün gecikmə ilə göndərirlər;
  • bəzi sövdələşmələrdə təklif göndərildikdən sonra qeydə alınmış zənglər mövcud deyil.

Bu məlumatlar əsasında şirkət aşağıdakı addımları həyata keçirir:

1. Kommersiya təklifi göndərildikdən sonra məcburi və avtomatlaşdırılmış follow-up standartı tətbiq edilir

CRM sistemində qayda konfiqurasiya olunur: komersiya təklifinin göndərilməsi faktı təsdiqləndikdən sonra sistem avtomatik olaraq nəzarət taymerini işə salır. Kommersiya təklifinin göndərilmə vaxtı bir trigger kimi çıxış edir və bu əsasda CRM aşağıdakıları yerinə yetirir:

  • menecer üçün 24 saat ərzində müştəriyə zəng etmə tapşırığını avtomatik yaradır;
  • rəhbərin iştirakı olmadan icra müddətini (deadline) və xatırlatmaları təyin edir;
  • aktivlik qeydə alınmadan sövdələşmə statusunun dəyişdirilməsini bloklayır;
  • standartın icrası və ya pozulmasını fəaliyyət hesabatlarında avtomatik şəkildə qeyd edir.

Əgər zəng müəyyən edilmiş müddətdə qeydə alınmazsa, CRM bunu sövdələşmə üzrə risk və ya proses pozuntusu kimi göstərir. Nəticədə, kommersiya təklifləri geri əlaqə olmadan "yarımçıq qalmır", follow-up prosesi isə satış hunisinin idarəolunan və şəffaf hissəsinə çevrilir. Fəaliyyət hesabatlarında rəhbər yalnız əlaqə faktını deyil, həm də onun vaxtında həyata keçirilib-keçirilmədiyini görür. Bu isə follow-up intizamı ilə kommersiya təklifi mərhələsindəki konversiya və menecerlərin işinin effektivliyi arasında birbaşa əlaqəni qiymətləndirməyə imkan verir.

2. Kommersiya təklifi şablonlarını nəzərdən keçirir

CRM analitikası göstərir ki, eyni xüsusiyyətlərə malik sövdələşmələr (müştəri seqmenti, məhsul növü və orta çek) kommersiya təklifi göndərildikdən sonra fərqli nəticələr verir. Bu, kommersiya təklifi şablonlarının yenidən nəzərdən keçirilməsi üçün əsas yaradır:

  • həddindən artıq ümumi və ya texniki məzmunlu bölmələr ixtisar edilir;
  • müştəri üçün növbəti addımlar (kommersiya təklifini aldıqdan sonra nə etməli olduğu barədə) aydın şəkildə əlavə edilir;
  • mətn və ifadələr müxtəlif müştəri seqmentlərinə uyğunlaşdırılır.

Yenilənmiş kommersiya təklifi şablonları CRM sisteminə yüklənir və sistem onların strukturunda edilən dəyişikliklərin konversiyaya və sövdələşmələrin bağlanma sürətinə necə təsir etdiyini izləməyə imkan verir.

Nəticədə mərhələlər arasındakı konversiya artır, satış proqnozları isə daha dəqiq olur.

CRM sistemində satış proqnozu hesabatı: gözlənilən gəlir və planın icra səviyyəsi

RM-də satış proqnozu hesabatı satış hunisindəki cari sövdələşmələr əsasında gözlənilən gəliri göstərir. Hesabat sövdələşmələrin mərhələlərini, uğurla bağlanma ehtimalını və planlaşdırılan tamamlanma tarixlərini nəzərə alır.

Faktiki olaraq, sistem aşağıdakı suala cavab verir: mövcud satış hunisinə əsasən biznes yaxın dövrdə real olaraq nə qədər gəlir əldə edə bilər?

CRM sistemində satış proqnozu praktikada necə formalaşdırılır

Hər bir sövdələşmə üzrə sistem aşağıdakı məlumatları nəzərə ala bilər:

  • sövdələşmənin məbləğini;
  • satış hunisindəki mərhələni;
  • həmin mərhələ üçün müəyyən edilmiş bağlanma ehtimalını;
  • sövdələşmənin gözlənilən bağlanma tarixini.

Məsələn, satış hunisində aşağıdakı sövdələşmələr varsa:

  • “Kommersiya təklifi” mərhələsində hər biri 100 000 məbləğində olan 10 sövdələşmə və bu mərhələ üçün bağlanma ehtimalı 40%-dir,
  • “Danışıqlar” mərhələsində hər biri 200 000 məbləğində olan 5 sövdələşmə və bu mərhələ üçün bağlanma ehtimalı 70%-dir,

Bu məlumatlar əsasında CRM satış proqnozunu aşağıdakı kimi hesablayır:

  • 10 × 100 000 × 0,4 = 400 000;
  • 5 × 200 000 × 0,7 = 700 000.

Hesabatda rəhbər seçilmiş dövr üzrə 1,1 milyon məbləğində proqnozlaşdırılan gəliri satış mərhələləri, menecerlər və ya satış istiqamətləri üzrə bölgü ilə görür.

Belə hesabat hansı idarəetmə qərarlarını qəbul etməyə imkan verir?

Satış proqnozu mütəmadi olaraq təhlil edilərkən şirkət aşağıdakı tipik problemləri aşkar edir:

  • bağlanma tarixi göstərilməyən sövdələşmələr avtomatik olaraq proqnoza daxil edilmir və gözlənilən gəliri olduğundan aşağı göstərir;
  • uzun müddətdir yenilənməyən köhnə sövdələşmələr aylarla satış hunisində qalır və plan göstəricilərini süni şəkildə şişirdir.

Bu CRM hesabatı əsasında şirkət aşağıdakı addımları həyata keçirir:

  • bütün sövdələşmələr üçün "Gözlənilən bağlanma tarixi" xanasını məcburi edir;
  • müəyyən müddət ərzində hərəkətsiz qalan sövdələşmələrin (məsələn, 14 gündən artıq heç bir aktivlik olmayan) avtomatik işarələnməsi qaydalarını konfiqurasiya edir;
  • cari dövrdə bağlanma ehtimalı yüksək olan sövdələşmələrə fokuslanaraq satış planını və resurs bölgüsünü optimallaşdırır.

CRM sistemində ən gəlirli sövdələşmələr üzrə hesabat: ən yüksək mənfəət gətirən imkanlara fokus

CRM-də ən gəlirli sövdələşmələr üzrə hesabat diqqəti aktivliklərin sayına deyil, biznesin mənfəətinə ən böyük təsir göstərən sövdələşmələrə yönəldir. Adətən bunlar proqnozlaşdırılan gəlirin əsas hissəsini formalaşdıran və satış planının yerinə yetirilməsinə birbaşa təsir edən sövdələşmələrin 10–20%-ni təşkil edir.

Hesabat praktikada necə işləyir?

CRM sistemində hesabat aşağıdakı əsas meyarlar üzrə filtrlənə bilər:

  • sövdələşmənin məbləği (məsələn, 300 000 və ya daha yüksək məbləğli sövdələşmələr);
  • potensial müştəri mənbəyi;
  • müştəri seqmenti (enterprise, mid-market, SMB);
  • məsul menecer və ya komanda.

Nəticədə menecer, məsələn, rüblük gözlənilən gəlirin 60–70%-ni formalaşdıran 15 aktiv sövdələşməni görür.

İdarəetmədə istifadə nümunəsi

Analitika göstərir ki:

  • ən böyük 5 sövdələşmə eyni kanaldan — tərəfdaş tövsiyələri vasitəsilə əldə olunub;
  • ən yaxşı sövdələşmələrin bir hissəsi orta göstəricidən daha uzun müddətdir ki,"Danışıqlar" mərhələsində ilişib qalıb;
  • yüksək məbləğli bəzi sövdələşmələr üzrə menecer tərəfindən həyata keçirilən aktivliklərin sayı minimaldır.

Bu məlumatlar əsasında şirkət aşağıdakı addımları həyata keçirir:

  1. satış şöbəsi rəhbərinin diqqətini bütün satış hunisinə deyil, məhz ən perspektivli və yüksək dəyərli sövdələşmələrin idarə edilməsinə yönəldir;
  2. strateji danışıqlara presales mütəxəssislərini və ya top menecment nümayəndələrini cəlb edir;
  3. ən dəyərli müştəriləri cəlb edən kanallara daha çox investisiya ayıraraq marketinq büdcəsini optimallaşdırır;
  4. əsas müqavilələrin uğursuzluq risklərini konkret əməliyyat siqnalları əsasında əvvəlcədən müəyyən edir (məsələn, sövdələşmənin uzun müddət eyni mərhələdə qalması, aktivliklərin olmaması və ya kəskin azalması, sövdələşmə statusu ilə faktiki görülən işlər arasında uyğunsuzluq, proqnozlaşdırılan bağlanma tarixinin dəyişdirilməsi və s.). Bu cür yanaşma qeyd olunan amillər maliyyə nəticələrinə təsir göstərməzdən əvvəl vaxtında tədbir görməyə imkan verir.

CRM sistemində menecerlərin aktivlikləri üzrə hesabat: fəaliyyətlə nəticələr arasındakı əlaqə

CRM-də fəaliyyət hesabatı yalnız zənglərin, e-poçtların və görüşlərin sayını deyil, həm də menecerlərin həyata keçirdiyi fəaliyyətlərin satış hunisində sövdələşmələrin irəliləməsinə necə təsir etdiyini göstərir.

Hesabatın düzgün işləməsi üçün şirkət ilk növbədə CRM-də fəaliyyətlərin qeydiyyatı üzrə minimum standartlar müəyyən edə bilər. Məsələn:

  • yeni potensial müştərilər üçün — ilk əlaqə 24 saat ərzində həyata keçirilməlidir;
  • aktiv sövdələşmələr üçün — həftədə ən azı bir qeydə alınmış fəaliyyət;
  • əsas mərhələlər üçün — yalnız yazışma deyil, mütləq zəng və ya görüş keçirilməsi tələb olunur.

Daha sonra CRM fəaliyyətləri faktiki satış göstəriciləri ilə müqayisə etməyə imkan verir. Məsələn, hesabat göstərir ki:

  • danışıqlar mərhələsinə qədər 2–3 əlaqə nöqtəsi olan sövdələşmələrdə konversiya əhəmiyyətli dərəcədə yüksəkdir;
  • çox sayda e-poçt məktublarının göndərilməsi, lakin telefon zənglərinin olmaması satış dövrünün daha uzun çəkməsi ilə əlaqələndirilir;
  • aktivliklərin sayı daha az, lakin fəaliyyətləri müntəzəm olan menecerlər sövdələşmələri daha qısa müddətdə bağlayırlar.

Bu məlumatlar əsasında şirkət aşağıdakı addımları həyata keçirir:

  1. müştərilərlə iş standartlarını təkmilləşdirir (satışın müxtəlif mərhələlərində hansı fəaliyyət növlərinin məcburi olduğunu müəyyənləşdirir);
  2. aktivliklərin mövcud olduğu, lakin nəticə vermədiyi mərhələləri müəyyən edir;
  3. fərdi menecerlər deyil, komanda səviyyəsində formalaşan trendlərlə işləyir.

Konversiya hesabatı potensial müştərilərin ilk əlaqədən uğurlu sövdələşməyə qədər satış hunisinin əsas mərhələləri üzrə necə hərəkət etdiyini göstərir. Bu hesabat satışların niyə azaldığını təxmin etməyə deyil, prosesin konkret hansı mərhələsində problemin yarandığını müəyyən etməyə imkan verir.

Hesabat nə üçün istifadə olunur:

1. Potensial müştərilərin keyfiyyətinə görə konversiyanın azalmasının müəyyən edilməsi — CRM daxil olan potensial müştərilərin sayını “İmkan” statusuna keçən potensial müştərilərin sayı ilə müqayisə edir.

Nümunə: 300 potensial müştəridən yalnız 25-i imkan mərhələsinə keçir. Bu, marketinqin hədəf müştəri profilinə uyğun olmayan trafik gətirdiyini və ya potensial müştəri mənbələrinin yenidən nəzərdən keçirilməsinə ehtiyac olduğunu göstərən siqnaldır.

2. Kvalifikasiya prosesində problemlərin diaqnostikası — hesabat potensial müştərilərin ən çox hansı mərhələdə “ilişib qaldığını” və ya hansı mərhələdə itirildiyini göstərir.

Nümunə: potensial müştərilər uzun müddət ilkin kvalifikasiya mərhələsində qalır, menecerlər isə onları müxtəlif səbəblərə görə “İmtina” statusuna keçirirlər. Bu, komandada kvalifikasiya meyarlarının və ya potensial müştərilərlə işləmə ssenarilərinin vahid şəkildə müəyyən edilmədiyini göstərir.

3. CRM sistemində məlumatların keyfiyyətinə nəzarət — sistem analitikaya təsir edən boş və ya düzgün doldurulmamış xanalara malik sövdələşmələri müəyyən edir.

Nümunə: sövdələşmə “Uğurlu” statusuna keçir, lakin məbləğ və ya potensial müştəri mənbəyi qeyd olunmayıb. Nəticədə konversiya hesabatı müsbət görünsə də, maliyyə və marketinq qərarları dəqiq olmayan məlumatlar əsasında qəbul edilir.

Konversiya hesabatı aşağıdakılara imkan verir:

  • qərarları təxminlərə deyil, faktiki məlumatlara əsaslanaraq qəbul etmək;
  • marketinq və satış komandaları arasında məsuliyyət bölgüsünü dəqiq müəyyənləşdirmək;
  • nəzarəti itirmədən satış hunisini genişləndirmək.

CRM sistemində potensial müştəri mənbələri üzrə hesabat: hər bir marketinq kanalının effektivliyi

Potensial müştərilərin mənbələri üzrə hesabat cəlbetmə kanallarını müraciətlərin sayına görə deyil, onların biznes dəyərinə, yəni keyfiyyətinə, konversiyasına və gəlirə faktiki töhfəsinə görə müqayisə etməyə imkan verir. Bu hesabat hansı kanalların genişləndirilməsinin məqsədəuyğun olduğunu, hansılarının isə yenidən nəzərdən keçirilməli və ya dayandırılmalı olduğunu göstərir.

Hesabatın əsas imkanları

1. CRM sistemində məlumatların standartlaşdırılması — hesabat yalnız məlumatlar vahid qaydada idarə edildikdə düzgün işləyir: source / medium, UTM və kanal kataloqlarından eyni standart üzrə istifadə olunmalıdır. Məsələn, potensial müştərilərin bir hissəsində mənbə “Website”, digər hissəsində “Sayt” kimi qeyd olunarsa, bəzi qeydlərdə isə bu xana ümumiyyətlə boş qalarsa, CRM kanalların effektivliyini düzgün hesablaya bilməz. Standartlaşdırma vahid analitik mənzərə əldə etməyə və hesabatlarda məlumatların təhrif olunmasının qarşısını almağa imkan verir.

2. Potensial müştərilərin yalnız sayının deyil, həm də keyfiyyətinin qiymətləndirilməsi — CRM hesabatları mənbələri onların satış hunisində necə irəliləməsinə görə müqayisə etməyə imkan verir: potensial müştərilər → imkanlar → sövdələşmələr → gəlir.

Nümunə:

  • Facebook Ads 120 potensial müştəri gətirir, lakin onlardan yalnız 5-i imkan mərhələsinə keçir.
  • Vebinarlar isə cəmi 20 potensial müştəri yaradır, lakin onların 8-i sövdələşməyə qədər çatır.

Hesabat aydın şəkildə göstərir ki, daha az həcmə malik olan kanal biznes üçün əhəmiyyətli dərəcədə daha gəlirli ola bilər.

3. Marketinq investisiyalarının optimallaşdırılması — CRM konversiya göstəriciləri və faktiki gəlir əsasında büdcənin yenidən bölüşdürülməsi ilə bağlı qərarların qəbul edilməsinə kömək edir.

Nümunə: hesabat göstərir ki, SEO vasitəsilə əldə olunan potensial müştərilər daha uzun satış dövrünə malikdir, lakin orta çek daha yüksəkdir. Ödənişli reklam isə daha sürətli, lakin daha aşağı məbləğli sövdələşmələr gətirir. Bu məlumatlar qısamüddətli və uzunmüddətli inkişaf kanalları arasında marketinq büdcəsini balanslaşdırmağa imkan verir.

Potensial müştəri mənbələri üzrə hesabat aşağıdakılara kömək edir:

  • marketinq büdcəsinə ağıllı şəkildə investisiya etmək;
  • marketinq və satış komandalarını vahid məlumatlar əsasında sinxronlaşdırmaq;
  • potensial müştərilərin keyfiyyətini itirmədən effektiv kanalları genişləndirmək.

CRM sistemində müştəri dəstəyi hesabatı: SLA göstəricilərinə, cavabvermə sürətinə və dəstək xidmətinin keyfiyyətinə nəzarət

CRM yalnız satışlar üçün deyil, həm də müştəri dəstəyi proseslərinin idarə edilməsi üçün istifadə olunursa, bu cür hesabatlar xidmət keyfiyyətinə nəzarətin əsas alətlərindən birinə çevrilir. Onlar xidmət keyfiyyətini subyektiv təəssüratlara deyil, konkret göstəricilər əsasında qiymətləndirməyə imkan verir.

Hesabat nələri göstərə bilər:

1. İlk cavab müddəti — CRM müraciətin yaradıldığı anı və menecerin və ya müştəri dəstəyi komandasının ilk reaksiyasını qeydə alır.

Nümunə: hesabat göstərir ki, ilk cavabın orta müddəti 6 saatdır, halbuki SLA tələblərinə əsasən bu göstərici 2 saatdan çox olmamalıdır. CRM-də aparılan əlavə təhlil gecikmələrin əsasən iş saatlarından kənarda və ya bəzi əməkdaşların həddindən artıq yükləndiyi hallarda baş verdiyini müəyyən edir. Bu məlumatlar əsasında şirkət növbə qrafiklərini optimallaşdırır və ya avtomatik cavablandırma funksiyasını tətbiq edir.

2. Sorğunun həll olunma müddəti — CRM sistemi müraciətin qeydiyyata alınmasından bağlanmasına qədər bütün həyat dövrünü izləyir.

Nümunə: CRM göstərir ki, texniki sorğular orta hesabla 1 günə, maliyyə ilə bağlı sorğular isə 4 günə həll olunur. Bu, müştəri dəstəyi ilə maliyyə şöbəsi arasındakı proseslərin yenidən nəzərdən keçirilməsi və ya prioritet qaydada emal olunan ayrıca müraciət kateqoriyasının yaradılması üçün əsas verir.

3. Açıq müraciətlər (backlog) və müraciət kateqoriyaları — hesabat yalnız açıq sorğuların sayını deyil, həm də onların strukturunu təhlil etməyə imkan verir.

Nümunə: müraciət kateqoriyalarının təhlili məhsulun müəyyən bir funksiyası ilə bağlı sorğuların artdığını göstərir. Bu, istifadənin rahatlığı (usability) ilə bağlı problemlərə və ya sənədləşmənin kifayət qədər aydın olmamasına işarə edə bilər. CRM-də toplanan məlumatlar təlimatların yenilənməsi və ya məhsulun təkmilləşdirilməsi üçün əsas rolunu oynayır.

4. SLA tələblərinə uyğunluq — CRM faktiki göstəriciləri avtomatik olaraq SLA şərtləri ilə müqayisə edir və kənaraçıxmaları qeydə alır.

Nümunə: hesabat göstərir ki, əsas müştərilərdən daxil olan müraciətlərin 15%-də ilk cavabın gecikməsi səbəbindən SLA tələbləri pozulur. Bunun əsasında şirkət bu müştəri seqmenti üçün prioritet emal növbəsi yaradır və SLA-nın pozulma riski yarandıqda avtomatik bildirişlər konfiqurasiya edir.

Müştəri dəstəyi üzrə hesabat aşağıdakılara imkan verir:

  • dəstək xidmətinin keyfiyyətinə real vaxt rejimində nəzarət etmək;
  • müştəri problemi hiss etməzdən əvvəl SLA pozuntularının qarşısını almaq;
  • məlumatlara əsaslanaraq müştəri məmnuniyyətini və loyallığını artırmaq.

Məqsəd və planlar üzrə hesabat: plan və fakt göstəricilərinin müqayisəsi əsasında icraya nəzarət

Bu hesabat planlaşdırılmış göstəriciləri satışların faktiki nəticələri ilə həm bütün komanda, həm də ayrı-ayrı menecerlər səviyyəsində müqayisə etməyə imkan verir. O, nəticələrin qiymətləndirilməsində subyektiv yanaşmanı aradan qaldırır və planın icrasının təhlilini konkret məlumatlara əsaslanan müstəviyə keçir.

Nə təhlil olunur:

1. Plan və fakt göstəricilərinin müqayisəsi — CRM sövdələşmələr üzrə faktiki məlumatları (bağlanmış satışların məbləği, sövdələşmələrin sayı, orta çek) toplayır və onları müəyyən edilmiş hədəflərlə müqayisə edir.

Nümunə: hesabat göstərir ki, komanda planın 92%-ni yerinə yetirib, lakin 3 menecer planı üstələyib, digərləri isə sistemli şəkildə geridə qalır. Bu, rəhbərə anlamağa imkan verir ki, problem ümumi planda deyil, iş yükünün qeyri-bərabər bölüşdürülməsində və ya əməkdaşların effektivlik səviyyələrinin fərqlənməsindədir.

2. Rollar və dövrlər üzrə detallı təhlil — planlar SDR, satış menecerləri və istiqamət rəhbərləri üçün fərqli ola bilər. Hesabat bu göstəriciləri ay və ya rüb üzrə ayrı-ayrılıqda təhlil etməyə imkan verir.

Nümunə: CRM göstərir ki, SDR komandası potensial müştərilərin sayına görə planı stabil şəkildə yerinə yetirir, lakin onların sövdələşmələrə çevrilmə konversiyası gözləniləndən aşağıdır. Bu, kvalifikasiya meyarlarının və ya potensial müştərilərin satış komandasına ötürülməsi prosesinin yenidən nəzərdən keçirilməsi üçün əsas yaradır.

Beləliklə, məqsəd və planlar üzrə hesabat:

  • KPI-ların icrasını şəffaf və ölçülə bilən edir;
  • planı son həftədə “xilas etmək” əvəzinə, vaxtında düzəlişlər etməyə imkan verir;
  • intuitiv qiymətləndirmələr deyil, idarəetmə qərarları üçün əsaslandırılmış məlumatlar təqdim edir.

CRM sistemində tapşırıqlar və follow-up hesabatı: sövdələşmələrin irəliləyib-irəliləmədiyinə nəzarət

Bu hesabat növü sövdələşmələrin necə irəlilədiyini göstərməyə imkan verir. O, hər bir potensial müştəri və ya sövdələşmə üzrə növbəti addımın dəqiq müəyyən edilib-edilmədiyini və komandanın müştərilərlə razılaşdırılmış fəaliyyətləri vaxtında yerinə yetirib-yetirmədiyini anlamağa kömək edir.

Hesabat nələri göstərir:

1. Planlaşdırılmış və vaxtı keçmiş tapşırıqlar — CRM potensial müştərilər və sövdələşmələrlə əlaqəli bütün tapşırıqları qeydə alır və onların statusunu göstərir.

Nümunə: hesabat göstərir ki, aktiv sövdələşmələrin 30%-i üzrə follow-up tapşırıqlarının müddəti keçib. Bu, sövdələşmələrin faktiki olaraq irəliləmədiyini, lakin satış hunisində formal olaraq aktiv göründüyünü göstərən siqnaldır.

2. Sövdələşmələr üzrə növbəti addımlar — hər bir sövdələşmə üzrə növbəti fəaliyyətin (zəng, görüş, sənədlərin göndərilməsi və s.) planlaşdırılıb-planlaşdırılmadığını görmək mümkündür.

Nümunə: hesabat təhlili göstərir ki, növbəti addımı planlaşdırılmayan sövdələşmələrin bağlanma göstəricisi orta hesabla 40% aşağıdır. Bu nəticəyə əsasən CRM-də qayda tətbiq olunur: heç bir sövdələşmə aktiv tapşırıq olmadan qala bilməz.

3. Potensial müştərilərin ümumi hərəkət vəziyyəti — hesabat rəhbərə hər bir sövdələşməni ayrıca təhlil etməyə ehtiyac olmadan satış dinamikasını operativ qiymətləndirməyə imkan verir.

Nümunə: menecer görür ki, aktiv sövdələşmələrin sayı artır, lakin yerinə yetirilən tapşırıqların sayı azalır. Bu, real fəaliyyət olmadan sövdələşmələrin yığılması riskini və gələcəkdə konversiyanın aşağı düşə biləcəyini göstərir.

Beləliklə, tapşırıqlar və follow-up hesabatı:

  • sövdələşmələri əl ilə nəzarətə ehtiyac olmadan hərəkətdə saxlamağa kömək edir;
  • “unudulmuş” follow-up-lar səbəbindən müştərilərin itirilməsi riskini azaldır;
  • proseslərin intizamlı idarə olunması hesabına nəticələrin proqnozlaşdırılmasını təmin edir.
Konsultasiya sifariş etmək

CRM KPI-ları: şirkətin nəticələrinə real təsir edən göstəricilər

CRM sisteminin effektivliyi toplanan məlumatların həcmi ilə deyil, bu məlumatların əsaslandırılmış qərarların qəbul edilməsinə nə dərəcədə kömək etməsi ilə müəyyən olunur.

Əsas performans göstəriciləri (KPI) məhdud sayda seçilməlidir (hər bir rol üçün 3–5 əsas göstərici), sistem daxilində ölçülə bilən olmalı və birbaşa gəlirə və ya müştəri məmnuniyyətinə təsir etməlidir. Yalnız bu yanaşma prosesləri optimallaşdırmağa və biznesin miqyaslana bilməsini təmin etməyə imkan verir.

Satış mütəxəssisləri üçün əsas performans göstəriciləri — fərdi metriklər

Satış sahəsində çalışan mütəxəssislər üçün əsas KPI-lar operativ intizama və potensial marağı real gəlirə çevirmək bacarığına fokuslanır. CRM-dən istifadə bu nəticələri avtomatik şəkildə izləməyə və qeydə almağa imkan verir:

  • Yeni müraciətin emal sürəti — potensial müştərinin sistemə daxil olduğu andan ilk əlaqənin qurulmasına qədər olan müddət. Bu, vacib göstəricilərdən biridir, çünki müştəri çox vaxt ilk cavab verən şirkətə üstünlük verir. Menecer potensial müştəri ilə nə qədər tez əlaqə saxlayarsa, konversiya ehtimalı bir o qədər yüksək olur.
  • Fəallıq səviyyəsi — menecerin gün və ya həftə ərzində faktiki olaraq neçə zəng, görüş və təqdimat keçirdiyini göstərir. Bu göstərici mütəxəssisin müştəriləri alış qərarına doğru nə dərəcədə aktiv şəkildə yönləndirdiyini, yoxsa yalnız daxil olan müraciətləri gözləməklə kifayətləndiyini qiymətləndirməyə imkan verir.
  • Mərhələlər üzrə konversiya — müştərinin bir statusdan digərinə keçid faizini göstərir. Bu göstərici menecerin satış prosesinin hansı mərhələsində potensial müştərilərin marağını itirdiyini müəyyən etməyə imkan verir. Məsələn, əgər satış nümayəndəsi potensial müştərilərin 70%-ni “Kvalifikasiya” mərhələsindən “Kommersiya təklifi” mərhələsinə keçirirsə, lakin yalnız 30%-i “Danışıqlar” mərhələsinə çatırsa, bu, əlavə təlimə ehtiyac olduğunu və ya follow-up ssenarilərinin yenidən nəzərdən keçirilməli olduğunu göstərir.
  • Orta çek — mütəxəssisin məhsulun dəyərini təqdim etmək və əlavə həllər təklif etmək bacarığını göstərir.
  • Win Rate (uğurlu sövdələşmələrin faizi) — hər bir mütəxəssis üzrə uğurla bağlanmış sövdələşmələrin ümumi işlənmiş imkanların sayına nisbətini göstərir.
  • Satış dövrünün müddəti — konkret mütəxəssisin ilk əlaqədən sövdələşmənin bağlanmasına qədər olan prosesə nə qədər vaxt sərf etdiyini göstərir.

Bu KPI göstəriciləri fəaliyyətin hansı istiqamətlərdə nəticə verdiyini, hansı proseslərin isə optimallaşdırılmaya ehtiyac duyduğunu anlamağa imkan verir. CRM onları gündəlik monitorinq üçün aydın hesabatlara və qrafiklərə çevirir.

Satış şöbəsi rəhbərləri üçün KPI-lar

Satış şöbəsinin rəhbəri ayrı-ayrı zənglərin detallarına deyil, bütün bölmənin ümumi sağlam dinamikasına fokuslanır. Onun hesabatları və analitikası sistemli riskləri və strateji göstəriciləri üzə çıxarmalıdır:

  1. Satış hunisinin əhatə səviyyəsi (Pipeline Coverage) — şirkətin ümumi satış planını yerinə yetirmək üçün komandanın kifayət qədər potensial müştəriyə və aktiv imkanlara sahib olub-olmadığını göstərir.
  2. Proqnozun dəqiqliyi (Forecast Accuracy) — komandanın satış nəticələrini nə dərəcədə real qiymətləndirdiyini göstərir. Bu göstərici bağlanacağı əvvəlcədən proqnozlaşdırılan sövdələşmələrlə faktiki olaraq bağlanan sövdələşmələr arasındakı fərqi ölçür.
  3. Satış şöbəsinin işinin səmərəliliyi — müxtəlif komandaların və ya filialların nəticəliliyini bir-biri ilə müqayisə etməyə imkan verir.
  4. Prosesdəki zəif nöqtələr — konkret menecerdən asılı olmayaraq, şirkətin sistemli şəkildə potensial müştəriləri hansı mərhələdə itirdiyini təhlil etməyə imkan verir.
  5. Müştəri cəlbetmə dəyəri (CAC) — marketinq xərclərinin əldə olunan gəlirlə müqayisədə nə dərəcədə səmərəli və rentabelli olduğunu göstərir.

Müştəri xidməti və dəstək komandaları üçün KPI-lar

Xidmət istiqamətində CRM funksionallığı müştərilərin saxlanmasına (retention) və yüksək xidmət keyfiyyətinin qorunmasına yönəlib. Burada KPI monitorinqi əsasən vaxt və keyfiyyət göstəricilərinə əsaslanır. Xidmət üçün əsas göstəricilər:

  • SLA tələblərinə uyğunluq — müəyyən edilmiş müddət ərzində emal olunan müraciətlərin faizini göstərir.

Nümunə: CRM göstərir ki, əsas müştərilərdən daxil olan müraciətlərin 15%-i SLA tələbləri pozularaq emal olunur. Bu məlumat əsasında şirkət menecerlərin növbə qrafikini dəyişə və ya vaxtında reaksiya üçün avtomatik xatırlatmalar qura bilər.

  • İlk cavab müddəti — komandanın müştəri müraciətinə nə qədər tez reaksiya verdiyini göstərir.
  • Müraciətin həll olunma müddəti — sorğunun orta hesabla nə qədər vaxt ərzində bağlandığını göstərir və proseslərin səmərəliliyini qiymətləndirməyə imkan verir.
  • Açıq müraciətlər və kateqoriyala — həll olunmamış sorğuların sayını və onların təsnifatını göstərir.

Nümunə: çatdırılmaların gecikməsi və ya hesab-fakturalardakı səhvlərlə bağlı müraciətlərin sayının artması logistika və ya hesablaşma proseslərinin optimallaşdırılmasına ehtiyac olduğunu göstərir.

  • CSAT (Customer Satisfaction Score) — müştərinin şirkətlə konkret əlaqəsindən və ya müəyyən xidmətdən nə dərəcədə razı qaldığını göstərən göstəricidir. Adətən müştəri dəstək xidmətinə müraciətdən, alışdan və ya məhsuldan istifadədən sonra öz təcrübəsini 1-dən 5-ə və ya 1-dən 10-a qədər olan şkala üzrə qiymətləndirir.

Nümunə: müraciət bağlandıqdan sonra müştəriyə qısa sorğu göndərilir. Əgər qiymətləndirmələrin əksəriyyəti aşağıdırsa, bu, yavaş cavab müddəti və ya məhsul interfeysinin istifadəsində çətinliklər kimi problemli prosesləri müəyyən etməyə imkan verir.

CRM bütün bu göstəriciləri avtomatik olaraq qeydə alır, tarixçəni saxlayır və tendensiyaları təhlil etməyə imkan verir. Məsələn, xidmət proseslərində edilən dəyişikliklərdən sonra müştəri məmnuniyyətinin artıb-artmadığını izləmək mümkündür.

Marketinq üçün KPI-lar

Marketinq üçün əsas olan yalnız potensial müştərilərin sayı deyil, onların keyfiyyəti, satışlara təsiri və şirkətin gəlirinə verdiyi töhfədir. CRM-də marketinq üçün əsas KPI-lar:

  • Kanallar üzrə potensial müştərilərin konversiyası — konkret mənbədən gələn potensial müştərilərin nə qədərinin imkan və ya sövdələşmə mərhələsinə çatdığını göstərir. Məsələn, Facebook Ads, SEO, vebinarlar və ya tərəfdaş proqramları. CRM-də kanalları yalnız müraciətlərin sayına görə deyil, həm də real effektivliyinə görə müqayisə etmək mümkündür: hansı kanallar gəlir gətirən potensial müştərilər yaradır.
  • Müştəri cəlbetmə dəyəri (CAC) — konversiya məlumatları ilə birlikdə marketinq kampaniyalarının ROI göstəricisini hesablamağa və hansı investisiyaların özünü doğrultduğunu, hansılarının isə optimallaşdırılmalı və ya başqa istiqamətə yönləndirilməli olduğunu müəyyən etməyə imkan verir.
  • Gəlirə töhfə — bu KPI marketinq fəaliyyətlərinin şirkətin maliyyə nəticələrinə real təsirini göstərir. CRM hər bir potensial müştərini bağlanmış sövdələşmə və əldə olunan gəlir məbləği ilə əlaqələndirməyə imkan verir. Bunun sayəsində hansı kanalların gəlir gətirən potensial müştərilər yaratdığını, hansılarının isə yalnız trafikin həcmini artırdığını, lakin nəzərəçarpacaq gəlir yaratmadığını müəyyən etmək mümkündür.
  • Potensial müştəri mənbəyinə görə sövdələşmə dövrü — müxtəlif kanallardan gələn potensial müştərilər üçün ilk kontaktdan sövdələşmənin bağlanmasına qədər keçən müddəti ölçür. Bu göstərici hansı kanalların daha sürətli sövdələşmələr gətirdiyini, hansılarının isə daha uzun satış dövrünə malik olduğunu görməyə və buna uyğun olaraq satış komandalarının resurslarını və prioritetlərini planlaşdırmağa imkan verir.
  • Kontent və kampaniyaların effektivliyi — hansı materialların və ya fəaliyyətlərin potensial müştərilərin satış hunisi üzrə irəliləməsinə təsir etdiyini izləməyə imkan verir.
Konsultasiya sifariş etmək

CRM hesabat standartlarını necə tətbiq etmək və komandanın müqaviməti olmadan məlumatları və KPI-ları qaydaya salmaq

Hesabat standartlarının tətbiqi əsas qaydalardan başlamağın və tədricən məlumatlarla işləmə mədəniyyətinin formalaşdırılmasının vacib olduğu idarəetmə prosesidir.

Minimum tələb olunan məlumat dəstindən başlayın

Effektiv CRM hesabatlılığı analitikanın mənasını itirməməsi üçün vacib olan minimal, lakin kritik məlumat dəstindən başlayır. Hər bir potensial müştəri və ya sövdələşmə üçün adətən aşağıdakı məlumatlar tələb olunur:

  • müştərinin əlaqə məlumatları və ünsiyyət tarixçəsi (zənglər, elektron məktublar, görüşlər, razılaşmalar);
  • müraciət mənbəyi;
  • cari status və ya satış hunisindəki mərhələ;
  • məsul mütəxəssis;
  • növbəti addım və planlaşdırılan əməliyyat.

Bu xanalar standart olaraq məcburi olmalıdır. Məhz bu məlumatlar hesabatların, KPI-ların və biznes analitikasının əsasını formalaşdırır.

Statusları, mərhələləri və məlumat kitabçalarını vahidləşdirin

Əgər CRM sistemində eyni vaxtda “işlənir”, “prosesdədir”, “emal olunur” kimi müxtəlif statuslardan istifadə edilirsə, sistem performans göstəricilərini düzgün hesablaya bilmir.

CRM-in biznesin effektivliyini qiymətləndirmək üçün real alət kimi istifadə etmək məqsədilə aşağıdakılar təmin edilməlidir:

  1. Satış hunisinin mərhələləri üzrə vahid məntiq təsdiqlənməlidir.
  2. İmtina səbəbləri və sövdələşmələrin bağlanma səbəbləri vahidləşdirilməlidir. Yəni menecerlər səbəbləri öz bildikləri kimi yazmamalı, onları vahid siyahıdan seçməlidirlər. Bu, sövdələşmələrin niyə uğursuz olduğunu və ya uğurla tamamlandığını düzgün təhlil etməyə imkan verir.
  3. Potensial müştəri mənbələri və müraciət kateqoriyaları standartlaşdırılmalıdır.

KPI-ları CRM sistemindəki real əməliyyatlarla əlaqələndirin

Əsas qayda budur ki, hər bir göstərici birbaşa CRM sistemində yerinə yetirilən əməliyyatlara əsaslanmalıdır.

Məsələn:

  • İlk əlaqə sürəti sistem tərəfindən avtomatik olaraq müəyyən edilir — potensial müştərinin CRM-də yaradıldığı andan müştəri ilə ilk qeydə alınmış əlaqəyədək keçən müddət əsasında, heç bir əl ilə hesablamaya ehtiyac olmadan.
  • Menecerlərin fəallığı CRM-də qeydə alınmış real əməliyyatlar — zənglər, görüşlər və müştərilərlə ünsiyyət əsasında formalaşır.
  • Satış planının icrası CRM-də faktiki bağlanmış sövdələşmələr əsasında hesablanır, ayrıca fayllardakı məlumatlara görə deyil.

Komandaya hesabatların praktiki faydasını göstərin

CRM hesabatlılığının gündəlik iş prosesinin bir hissəsinə çevrilməsi üçün komanda onun gündəlik fəaliyyətinə gətirdiyi praktiki faydanı görməlidir.

Praktikada bu, aşağıdakıları ifadə edir:

  1. menecer hansı sövdələşmələrin artıq bugün diqqət tələb etdiyini görür;
  2. rəhbər satış hunisinin hansı mərhələsində dayanma olduğunu və bunun səbəbini müəyyən edir;
  3. marketinq hansı kanalların real gəlir gətirdiyini təhlil edir;
  4. müştəri dəstəyi komandası SLA pozuntusu risklərinin harada yarandığını vaxtında aşkar edir.

Standartların tətbiqini böyükmiqyaslı dəyişiklik kimi deyil, mərhələli şəkildə həyata keçirin

CRM hesabatlılığı bir gündə formalaşdırılmır. Optimal yanaşma mərhələli şəkildə irəliləməkdir:

  1. əsas məlumatlar və satış hunisi;
  2. satış üzrə əsas hesabatlar;
  3. rəhbərlər üçün KPI-lar;
  4. müştəri dəstəyi analitikası;
  5. marketinq göstəriciləri və biznes analitikası.
Konsultasiya sifariş etmək

Şirkətdə CRM hesabatlılığının tipik səhvləri və onların qarşısını necə almaq olar

Məlumatlar mövcuddur, KPI-lar hesablanır, lakin düzgün qərarlar yenə də formalaşmırsa, nə etmək lazımdır? Aşağıda CRM hesabatlılığında ən çox rast gəlinən səhvlər və onların qarşısını alma yolları təqdim olunur.

Hesabatlarda təkrarlanan məlumatlar və xaos

Ən geniş yayılmış problemlərdən biri potensial müştərilərin və müştəri məlumatlarının dublikatlarının yaranmasıdır. Bu, satış göstəricilərini və effektivlik KPI-larını təhrif edir, fəaliyyətin yüksək olduğu barədə yanlış təsəvvür yaradır, lakin biznesin real effektivliyi haqqında dəqiq mənzərə təqdim etmir.

CRM-də potensial müştərilərin və müştəri məlumatlarının dublikatları hansı hallarda yaranır:

  • Müxtəlif menecerlər tərəfindən məlumatların əl ilə daxil edilməsi — məsələn, bir menecer kontaktı natamam adla, digəri isə tam adla və ya fərqli e-poçt ünvanı ilə əlavə edir. Sistem bunu iki fərqli müştəri kimi qəbul edir.
  • Müxtəlif mənbələrdən yoxlama aparılmadan məlumatların importu — şirkət marketinq kampaniyalarından, veb-saytlardan və ya sosial şəbəkələrdən bazaları yüklədikdə, eyni potensial müştəri çox vaxt sistemə bir neçə dəfə daxil ola bilər.
  • Müştərinin identifikasiyası üçün vahid qaydanın olmaması — CRM-də unikal identifikasiya üçün dəqiq xanalar (məsələn, e-poçt və ya telefon nömrəsi) müəyyən edilmədikdə, sistem dublikat məlumatları avtomatik birləşdirə bilmir.
  • Avtomatik inteqrasiyaların düzgün sazlanmaması — əgər CRM bir neçə kanala (çatbot, veb-saytdakı forma, email-marketinq) qoşulubsa və uyğun sazlamalar aparılmayıbsa, eyni müştəri hər müraciət zamanı sistemdə yeni qeyd kimi yaradıla bilər.

Bunun qarşısını necə almaq olar: məlumatların toplanmasını avtomatlaşdırmaq və bazanın müntəzəm yoxlanılmasını təmin etmək lazımdır ki, CRM sistemi əsas effektivlik göstəricilərini artıq və qeyri-dəqiq məlumatlar olmadan izləyə bilsin.

Proses mərhələlərinin qeyri-müəyyən olması

Satış hunisinin mərhələləri dəqiq qaydalarla müəyyən edilmədikdə, menecerlər “aktiv sövdələşmə” və ya “prospekt” (maraq göstərmiş, lakin hələ alış etməmiş potensial müştəri) anlayışlarının nə ifadə etdiyini düzgün başa düşmürlər.

Bunun qarşısını necə almaq olar: real vaxt rejimində şirkətin əsas effektivlik göstəricilərini izləyən aydın kateqoriyalara və KPI-lara malik hesabat yaratmaq lazımdır.

“Ölü” fəaliyyətlər

Növbəti addımları olmayan tapşırıqlar sövdələşmənin faktiki olaraq dayandığını göstərən siqnaldır. Belə nəticə verməyən fəaliyyətlər məhsuldarlığı və potensial müştərilərin konversiya göstəricisini aşağı salır.

Bunun qarşısını necə almaq olar: “heç bir sövdələşmə aktiv tapşırıq olmadan qala bilməz” qaydasını tətbiq etmək lazımdır. Bu yanaşma satış komandasının iş effektivliyini qiymətləndirməyə və prosesləri vaxtında optimallaşdırmağa imkan verir.

Həddindən artıq çox daşbord

Şirkət onlarla hesabat yaratdıqda, menecerlər məlumatlar arasında itə bilirlər. Qərar qəbul etmək üçün analitika əvəzinə informasiya səs-küyü yaranır.

Bunun qarşısını necə almaq olar: CRM alətlərini optimallaşdırmaq və yalnız biznesin əsas effektivlik göstəricilərini saxlamaq lazımdır — orta çek, potensial müştərilərin konversiyası, mənfəət, müştəri məmnuniyyəti və s.

Məlumatlara cavabdeh şəxsin olmaması

Məlumatların keyfiyyətinə cavabdeh şəxs olmadıqda, CRM optimallaşdırma alətinə deyil, sadəcə məlumat saxlama sisteminə çevrilir.

Bunun qarşısını necə almaq olar: komandada məlumatlara cavabdeh olan “data owner” təyin etmək lazımdır. Bu şəxs hesabatların düzgünlüyünə nəzarət edir və biznesin effektivliyini daha dəqiq qiymətləndirməyə kömək edir.

Potensial müştəri mənbələrinin qeyri-sabitliyi

Potensial müştəri mənbələri vahid qaydada müəyyən edilmədikdə, şirkət marketinq kampaniyalarının effektivliyini və müştəri cəlbetmə dəyərini (CAC) düzgün proqnozlaşdıra bilmir.

Bunun qarşısını necə almaq olar: məlumatların toplanması proseslərini standartlaşdırmaq və biznes analitikası üçün vahid etibarlı məlumat mənbəyindən istifadə etmək lazımdır.

Müştəri aspektinin nəzərə alınmaması

Bir çox hesabatlar yalnız satış göstəricilərinə fokuslanır, lakin müştəri məmnuniyyətini nəzərdən qaçırır. Bu göstərici olmadan müştərilərlə qarşılıqlı əlaqənin real dəyərini tam qiymətləndirmək mümkün deyil.

Həll: biznesin effektivliyi haqqında daha dolğun təsəvvür əldə etmək üçün hesabatlara müştəri yönümlü KPI-ları əlavə etmək lazımdır.

“CRM hesabatlılığı praktikada: SMART CRM platformasının həllərində real daşbord nümunələri” məqaləsi ilə tanış olun ki, hesabatların, KPI-ların və analitik daşbordların praktikada necə əks olunduğunu və işlədiyini öyrənəsiniz.

Əgər şirkətiniz potensial müştərilərin irəliləyişindən tutmuş komandanın effektivliyinə və marketinq kanallarının nəticələrinə qədər biznesdə baş verən prosesləri daim şəffaf şəkildə izləmək istəyirsə, SMART business komandası güclü analitik imkanlara malik CRM həllinin seçilməsində sizə kömək edə bilər. Belə sistemlərdə bütün göstəricilər aydın görünür, prosesləri izləmək asanlaşır və biznesin idarə edilməsi daha sadə və şəffaf olur.

Konsultasiya sifariş etmək
25 oxumaq üçün dəqiqə
CRM tətbiqi: mərhələlər, qiymət və ən yaxşı təcrübələr — təhlil prosesindən istifadəyə başlamaya qədər tam bələdçi

CRM tətbiqi satış və müştəri xidməti proseslərini sistemləşdirmək, məlumatları mərkəzləşdirmək və müştəri ilə bütün mərhələlərdə vahid qarşılıqlı əlaqə məntiqi qurmaq üçün vacib addımdır. Düzgün qurulmuş CRM sistemi tətbiqi biznesə prosesləri proqnozlaşdırıla bilən şəkildə idarə etməyə, qərarları məlumatlara əsaslanaraq verməyə və menecerlərin yaddaşına, fərdi cədvəllərə və ya ayrı-ayrı həllərə güvənmək əvəzinə sabit müştəri təcrübəsi təmin etməyə kömək edir.

Belə yanaşmanın aktuallığı müştəri gözləntilərinin transformasiyası fonunda artır. Belə ki, PwC (PricewaterhouseCoopers şirkətlərinin audit və konsaltinq şəbəkəsi) araşdırmasının məlumatlarına görə, istehlakçıların 55%-i bir neçə uğursuz qarşılıqlı əlaqədən sonra şirkətdən alış etməyi dayandırır. Daha 32%-i isə qeyri-ardıcıl müştəri təcrübəsinə görə şirkəti tərk edir. Başqa sözlə, proseslərdə və məlumatlarda nizam olmayan biznesə müştərilər nadir hallarda ikinci şans verir.

Daha bir vacib məqam isə etibardır. Forbes tərəfindən 2026-cı il üçün verilən proqnozda qeyd olunur ki, müştəri təcrübəsi getdikcə daha çox şirkətin etibarlılığının göstəricisi kimi qəbul edilir. Araşdırmaya əsasən, istehlakçıların 83%-i keyfiyyətli müştəri təcrübəsinin brendə olan etibar səviyyəsini birbaşa artırdığını bildirir. Eyni zamanda, şirkət verdiyi vədləri yerinə yetirmirsə və ya müştəri ilə qarşılıqlı əlaqədə xaosa yol verirsə, ən nəzakətli xidmət belə effektiv olmur.

Məhz buna görə CRM tətbiqi prosesinə strateji addım kimi yanaşmaq lazımdır. Bu məqalədə CRM-in uğurlu tətbiqi üçün vacib olan üç əsas aspekti nəzərdən keçirəcəyik:

  • CRM tətbiqinin mərhələləri — ehtiyacların təhlilindən başlayaraq sistemin işə salınması və optimallaşdırılmasına qədər;
  • CRM tətbiqinin dəyəri və buna təsir edən amillər;
  • komandanın CRM sistemindən real istifadə etməsini təmin etməyə kömək edən ən yaxşı təcrübələr.

CRM sisteminin tətbiqi şirkətə nə verir: proseslərdən nəticələrə qədər

Praktikada CRM sisteminin tətbiqi şirkətin müştərilər, məlumatlar və daxili komandalarla işləmə üsulunun sistemli şəkildə yenidən qurulması deməkdir.

CRM tətbiqi prosesi biznes proseslərinin qaydaya salınması ilə başlayır və bütün biznes miqyasında satış və müştəri xidmətlərinə olan vahid, aydın yanaşmanın formalaşdırılması ilə tamamlanır.

CRM sisteminin düzgün şəkildə tətbiqi gündəlik iş məntiqini dəyişir. Məlumatlar artıq əməkdaşların yaddaşında və ya fərqli fayllarda “yaşamır”, əksinə şirkətin ümumi aktivinə çevrilir. CRM sistemi ilk kontaktdan təkrar satışlara qədər müştərilərlə olan bütün qarşılıqlı əlaqələri qeyd edir, həmçinin razılaşmaların, statusların və qarşılıqlı əlaqə tarixçəsinin şəffaf uçotunu təmin edir.

CRM sisteminin tətbiqi və işə salınması adətən bir neçə əsas sahəni əhatə edir:

  1. Satışlar — potensial müştərilərin, sövdələşmələrin, həmçinin satış hunisinin idarə olunması və nəticələrin proqnozlaşdırılması.
  2. Müştəri xidməti — müraciətlərin izlənməsi, cavabvermə sürəti və xidmət keyfiyyətinə nəzarət.
  3. Müştərilərlə iş və təkrar qarşılıqlı əlaqə dövrləri — müştəri ilə qarşılıqlı əlaqə tarixçəsinin saxlanması və fərdiləşdirmə.
  4. Marketinq — müştəri bazasının seqmentləşdirilməsi, elektron poçt göndərişləri və kampaniyaların effektivliyininqiymətləndirilməsi.
  5. Analitika və hesabatlılıq — rəhbərlik və komandalar üçün aydın performans göstəriciləri.

CRM sisteminin tətbiqi proseslərin aydın şəkildə təsvir olunmasını və onların icrasının təmin edilməsini tələb edir. Məhz buna görə avtomatlaşdırma və inteqrasiya mühüm rol oynayır: CRM sistemi e-poçt, telefoniya, veb-saytlar, əks əlaqə formaları və biznesin digər alətləri ilə inteqrasiya olunur. Bütün bunlar əl əməyini minimuma endirir, əməkdaşların səmərəliliyini artırır və səhv riskini azaldır.

Digər mühüm dəyişiklik isə komanda daxili qarşılıqlı fəaliyyətdir. CRM-in gündəlik işdə istifadəsi bütün şirkət üçün ortaq qaydalar formalaşdırır: müştərilərə hansı mərhələdə kimin cavabdeh olduğu, sövdələşmələrin necə ötürüldüyü və nəticələrin necə qeyd edildiyi müəyyənləşdirilir. Nəticədə biznes satışların, marketinqin və xidmətlərin idarə olunması üçün vahid bir sistem əldə edir.

CRM-in tətbiqi prosesinin əsas dəyəri də məhz bundadır. Bu, şirkətin fəaliyyətinin proqnozlaşdırıla bilməsini, miqyaslana bilməsini və ümumi səmərəliliyini artırır, davamlı inkişaf və müştəri etimadı üçün möhkəm zəmin yaradır.

IBM (International Business Machines Corporation) qeyd edir ki, CRM şirkət üçün gəlirlərin artmasına, birbaşa və dolayı xərclərin azalmasına səbəb olur. Bir tərəfdən, CRM təkliflərlə, qiymət formalaşdırılması ilə və müştəri dəyərinin inkişafı ilə daha dəqiq işləmək sayəsində gəlirləri artırmağa imkan verir. Digər tərəfdən isə sistem əməliyyat səmərəliliyinin yüksəldilməsinə kömək edir: CRM müştərilər haqqında məlumatları, alış və müraciət tarixçəsini vahid mərkəzdə birləşdirir ki, bu da vaxt itkisinin, həmçinin satış və dəstək komandalarının yükünün azalmasına şərait yaradır. Dolayı xərclərin optimallaşdırılması da ayrıca rol oynayır. Bu, vahid CRM platformasının istifadəsi, onun funksionallığının real biznes tapşırıqlarına uyğunlaşdırılması və əməkdaşların sistemlə işləməyə sürətlə adaptasiya olunması hesabına mümkündür. Ümumilikdə bu amillər müştərilərin uzunmüddətli dəyərinə birbaşa təsir göstərir: IBM-in məlumatına görə, CRM proseslərinin avtomatlaşdırılması müştəri loyallığını və saxlama səviyyəsini orta hesabla 15% artırmağa qadirdir ki, bu da CRM-i biznesin davamlı inkişafı üçün mühüm alətə çevirir.

İnvestisiyanın istənilən nəticəni verməsi üçün CRM tətbiqinə haradan başlamaq lazımdır

99firms tədqiqat platformasının məlumatına görə, CRM tətbiqi layihələrinin təxminən 30%-i uğursuzluqla nəticələnir. Bu isə onu göstərir ki, texnologiyanın özü “sehrli çubuq” deyil — o, sadəcə bir alətdir. Nəticə şirkətin məqsədlərini nə dərəcədə düzgün müəyyən etməsindən, proses və məlumatları nə qədər yaxşı hazırlamasından, həmçinin komandanın sistemlə işləmək üçün necə öyrədilməsindən asılıdır.

Ən çox rast gəlinən biznes səhvi — CRM sisteminin tətbiqinə həll seçimi ilə başlamaqdır. Bu mərhələdə funksionallığı müqayisə etmək və ya lisenziyaların dəyərini hesablamaq hələ tezdir. CRM tətbiqinin real nəticə verməsi üçün şirkət ilk növbədə öz iş modelinə dair bir neçə əsas suala cavab tapmalıdır. Məhz bu cavablar büdcəni, miqyası və həllin mürəkkəblik səviyyəsini müəyyən edir.

CRM tətbiq etməzdən əvvəl məqsədləri dəqiq müəyyənləşdirmək vacibdir: konkret olaraq nə dəyişməlidir — satışlara nəzarət, müştərilərlə işin şəffaflığı, xidmət sürəti, yoxsa idarəetmə qərarları üçün analitika.

Növbəti addım proseslərin hazırda necə işlədiyini anlamaqdır: vaxt itkiləri harada yaranır, hansı işlər əl ilə görülür və proseslər hansı əməkdaşlardan asılı vəziyyətdədir. Elə hallar olur ki, müştəri məlumatlarına və ya hesabatlara çıxış yalnız müəyyən bir şəxsdə olur. Bu isə həmin əməkdaş məzuniyyətdə olduqda, xəstəlik səbəbilə işdə olmadıqda və ya şirkətdən ayrıldıqda ciddi risklər yaradır. Üçüncü vacib məqam məlumatlardır: onlar hansı formada saxlanılır, nə dərəcədə aktualdır və şirkətin vahid etibarlı məlumat mənbəyi varmı. Son olaraq isə insanlar faktoru nəzərə alınmalıdır: CRM sistemindən kimlər istifadə edəcək və bu sistem onların gündəlik işinə necə təsir göstərəcək.

Belə yanaşma artıq xərclərin, mürəkkəb əlavə işləmələrin və sistemin formal olaraq tətbiq olunmasına baxmayaraq komanda tərəfindən istifadə edilməməsi kimi halların qarşısını hələ başlanğıcdan almağa imkan verir.

Bu səbəbdən CRM tətbiqinə başlamazdan əvvəl qısa yoxlama siyahısı belə görünür:

  1. Məqsədlər: biznes ilk mərhələdə CRM-dən nə əldə etmək istəyir
  2. Proseslər: sistemdə hansı əməliyyatlar qeydə alınmalı və idarə olunmalıdır
  3. Məlumatlar: müştərilər və satışlarla bağlı hansı məlumatlar artıq mövcuddur və onların vəziyyəti necədir
  4. İstifadəçilər: CRM ilə kimlər işləyəcək və sistem hər rol üçün hansı dəyəri yaratmalıdır

CRM tətbiqinə məhz bundan başlamaq lazımdır ki, sonrakı mərhələlər məntiqli, idarəolunan və iqtisadi baxımdan əsaslandırılmış olsun.

CRM tətbiqinin mərhələləri həm texniki icranın, həm də idarəetmə məntiqinin vacib olduğu ardıcıl bir prosesdir. Praktikada bu addımlar iterativ şəkildə MVP (əsas alətlər toplusuna malik minimal funksional CRM versiyası) yanaşması ilə başlayaraq funksionallığın mərhələli şəkildə genişləndirilməsi yolu ilə həyata keçirilə bilər.

Eyni zamanda, hər mərhələnin öz məsul şəxsi, aydın nəticəsi və şirkətin biznes məqsədləri ilə əlaqəsi olmalıdır.

Addım 1: CRM tətbiqinin məqsədlərinin müəyyənləşdirilməsi

Şirkət CRM-in hansı konkret vəzifəni həll etməli olduğunu aydın şəkildə müəyyənləşdirməlidir: satışlara nəzarətin artırılması, müştəri xidmətinin təkmilləşdirilməsi, şəffaf hesabatlılıq və ya ümumilikdə biznesin daha effektiv idarə olunması.

Bu mərhələdə CRM tətbiqinin nəticələrini qiymətləndirmək üçün əsas performans göstəriciləri (KPI) formalaşdırılır: potensial müştərilərin emal sürəti, satış konversiyası, müştəri müraciətlərinə cavab müddəti, proqnozların dəqiqliyi və s. Eyni zamanda, bu məqsədlərə nail olunmasına cavabdeh şəxslərin müəyyən edilməsi də vacibdir.

Addım 2: Proseslərin və məlumatların təsviri: biznesin “kağız üzərində” deyil, praktikada necə işlədiyini anlamaq

İkinci addım — şirkətin bugün faktiki olaraq necə işlədiyini təsvir etməkdir. Bu mərhələdə CRM-də əks olunmalı əsas biznes prosesləri müəyyən edilir: potensial müştərilər, sövdələşmələr, müştərilər, fəaliyyətlər və qarşılıqlı əlaqələr ilə iş.

Eyni zamanda sistemə daxil olacaq məlumatların siyahısı formalaşdırılır: müştərilərin əlaqə məlumatları, ünsiyyət tarixçəsi, sövdələşmə statusları, zəng və görüşlərin nəticələri. Bu məlumatların hansı mənbələrdən gəldiyini və hansı vəziyyətdə olduğunu anlamaq vacibdir: strukturlaşdırılmış yoxsa xaotik, aktual yoxsa köhnəlmiş.

Satış mərhələlərinin standartlaşdırılmasına ayrıca diqqət yetirilməlidir. Vahid satış hunisi (funnel) məntiqi məlumatları düzgün təhlil etməyə, nəticələri müqayisə etməyə və komandanın səmərəliliyini hisslərə deyil, rəqəmlərə əsaslanaraq idarə etməyə imkan verir (məsələn, satış mərhələlərinin qeyd olunması üçün vahid qaydalar yoxdursa, müştəri itkilərinin harada baş verdiyini anlamaq çətin olur).

Addım 3: CRM sisteminin seçilməsi və onun şirkətin proseslərinə uyğun şəkildə sazlanması

Şirkət yalnız ehtiyaclar və proseslər təhlil edildikdən sonra CRM sisteminin seçiminə keçə bilər. Bu mərhələdə əsas meyarlar bunlardır:

  • istifadə rahatlığı;
  • real biznes proseslərinə uyğunluq;
  • hesabatların hazırlanma imkanları;
  • digər alətlərlə inteqrasiya imkanları;
  • giriş hüquqlarının çevik şəkildə idarə edilməsi;
  • sistemin genişləndirilə bilmə (miqyaslana bilmə) imkanları.

CRM sisteminin sazlanması, sistemin şirkətin biznes məntiqinin əks olunması mərhələsidir və bu proses aşağıdakıları əhatə edə bilər:

  1. şirkətdə faktiki olaraq baş verən satış mərhələlərinin (pipeline) müəyyən edilməsi;
  2. işçi rollarının konfiqurasiyası: kimin hansı məlumatlara çıxışı var, kim statusları dəyişə bilər, kim hesabatlara cavabdehdir;
  3. şirkətin spesifikasına uyğun xanaların yaradılması (məsələn, “müştəri növü”, “potensial müştəri mənbəyi”, “növbəti əlaqə tarixi”);
  4. avtomatlaşdırmanın işə salınması: xatırlatmalar, müəyyən əməliyyatdan sonra statusun dəyişdirilməsi, zəngdən sonra tapşırıqların yaradılması, əlavə fərdiləşdirmələr və s.

Əgər CRM sisteminin hərtərəfli uyğunlaşdırılması aparılmazsa, o ya lazımsız funksiyalarla yüklənəcək, ya da şirkətin fərdi proseslərini nəzərə almayan yad bir model tətbiq edəcək.

Addım 4: Məlumatların köçürülməsi və nəzarəti itirmədən inteqrasiyaların qoşulması

CRM sisteminin tətbiqinin ən həssas mərhələlərindən biri məlumatların köçürülməsidir. Miqrasiyaya başlamazdan əvvəl məlumatların təmizlənməsi vacibdir: təkrarlanan qeydlər və köhnəlmiş məlumatlar silinməli, həmçinin satış, marketinq və müştəri xidmətləri proseslərində həqiqətən istifadə olunan məlumatlar dəqiq müəyyənləşdirilməlidir.

Məlumatlar üzərində nəzarəti qorumaq üçün miqrasiyanı mərhələli şəkildə həyata keçirmək tövsiyə olunur. Əvvəlcə sınaq köçürülməsi aparılmalı, yalnız bundan sonra tam miqyaslı məlumat importuna keçilməlidir. Həmçinin əməkdaşların rolları və giriş icazələri əvvəlcədən düzgün təyin edilməlidir ki, həssas məlumatlar etibarlı şəkildə qorunsun və hər bir istifadəçi yalnız öz işini yerinə yetirmək üçün lazım olan məlumatlara çıxış əldə etsin.

İnteqrasiyalar da az əhəmiyyət daşımır. Məhz onlar CRM sisteminin nə dərəcədə mərkəzi idarəetmə sisteminə çevriləcəyini müəyyən edir. Ən çox istifadə olunanlar elektron poçt, telefoniya, veb-saytlar, müraciət toplama formaları, elektron ticarət (e-commerce) platformaları və ERP sistemləri ilə inteqrasiyalardır. Nəzərə almaq lazımdır ki, inteqrasiyaların sayı və mürəkkəblik səviyyəsi CRM tətbiqinin ümumi dəyərinə birbaşa təsir göstərir.

Addım 5: İstifadəçilərin adaptasiyası — ilk girişdən sabit istifadəyə qədər

Onboarding prosesi rollara görə aydın şəkildə bölünməlidir:

  • Satış üzrə menecerlər — potensial müştərilərlə işləmə ssenarisini mənimsəyirlər: müştəri kartının yaradılması, sövdələşmənin statusunun yenilənməsi və zəngdən sonra tapşırıqların təyin edilməsi.
  • Dəstək xidməti — müraciətlərin qeydiyyata alınmasını, müştəri tarixçəsinin yenilənməsini və cavab şablonlarından istifadə qaydalarını öyrənir.
  • Rəhbərlər — hesabatların izlənməsi, tapşırıqların icrasına nəzarət və satış hunisinin təhlili ilə bağlı təlimatlar əldə edirlər.

Sistemdən istifadə qaydalarını elə əvvəldən müəyyən etmək vacibdir: 

  1. Texniki olaraq nəzərə alınmadığı təqdirdə hansı xanaların doldurulması məcburidir (məsələn, potensial müştərinin mənbəyi, əlaqə məlumatları, növbəti əlaqə tarixi və s.).
  2. Hansı əməliyyatlar standart hesab edilir (hər qarşılıqlı əlaqədən sonra statusun yenilənməsi, zəng və ya görüşdən sonra tapşırığın yaradılması və s.).
  3. Hesabatlılıq necə formalaşdırılır (məsələn, menecer satış əməliyyatını tamamladıqda, həmin məlumat avtomatik olaraq hesabatlarda əks olunur və rəhbər nəticələrin dinamikasını real vaxtda izləyə bilir).

CRM sisteminin istifadəyə verilməsindən sonra davamlı dəstək vacibdir: qısa yoxlama siyahıları, qaydalarla bağlı xatırlatmalar və məlumatların düzgün doldurulmasında buraxılan səhvlərin təhlili. Bu yanaşma vərdişlərin formalaşmasına kömək edir və CRM-in gündəlik iş proseslərində sabit və effektiv istifadəsini təmin edir.

Addım 6: CRM sisteminin işə salınması və idarə olunan optimallaşdırmaya keçid

CRM sisteminin işə salınması iş mərhələsinin başlanğıcıdır, lakin yekun deyil. Go-live prosesindən sonra sabitləşmə dövrü başlayır: səhvlərin izlənməsi, istifadəçi rəylərinin toplanması, parametrlərin və proseslərin tənzimlənməsi.

Bu mərhələdə CRM real istifadə ssenarilərinə uyğun olaraq tədricən təkmilləşdirilir, avtomatlaşdırmalar əlavə olunur, hesabat məntiqi daha dəqiq formalaşdırılır. Məhz belə yanaşma CRM tətbiqini birdəfəlik layihə deyil, biznesin inkişafını dəstəkləyən canlı bir alətə çevirir.

Şirkətdə CRM sisteminin tətbiqinə kimlər cəlb olunmalıdır: rollar, məsuliyyətlər və məlumatlarla iş üzrə vahid yanaşma

CRM-in tətbiqi prosesinin idarəolunan olması üçün şirkətdə adətən bir neçə əsas rol cəlb olunur:

  • Biznes sahibi və ya top-menecment — strateji qərarlara cavabdehdir: CRM niyə tətbiq olunur, hansı biznes nəticələri prioritet hesab edilir və hansı qaydalar bütün şirkət üçün məcburidir. Bu səviyyədə iştirak olmadan CRM idarəetmə aləti deyil, sadəcə hesabatlılıq vasitəsinə çevrilə bilər.
  • Satış komandası — CRM-dən gündəlik işində istifadə edən əsas istifadəçilərdir. Məhz burada məlumatların böyük hissəsi formalaşır: potensial müştərilər, müqavilələr, kontaktlar və fəaliyyətlər. Menecerlərin sistemdə hansı əməliyyatları mütləq yerinə yetirməli olduqlarını və sonrakı analitika üçün hansı məlumatların əhəmiyyət daşıdığını əvvəlcədən müəyyənləşdirmək vacibdir.
  • Müştəri xidmətləri / Customer Service komandası — müraciətlərin qeydiyyatı, qarşılıqlı əlaqə tarixçəsinin saxlanılması və xidmət keyfiyyətinə cavabdehdir. Bu rol üçün CRM ayrı-ayrı məktublara və ya zənglərə deyil, müştəri haqqında tam və vahid məlumat əldə etməyə imkan verən əsas iş alətinə çevrilir.
  • İT mütəxəssisi / sistem administratoru və ya daxili texniki koordinator — sistemin sabit fəaliyyətini, giriş icazələrinin idarə olunmasını, inteqrasiyaları və məlumat təhlükəsizliyini təmin edir. Tətbiq prosesi tərəfdaş tərəfindən həyata keçirilsə belə, şirkətdə texniki tərəfi anlayan və biznes adından qərarlar qəbul edən məsul şəxs mütləq olmalıdır.
  • Analitik və ya hesabatlılığa cavabdeh şəxs — göstəricilərin məntiqini formalaşdırır, məlumatların keyfiyyətini yoxlayır və CRM-in şirkət üçün “vahid həqiqət mənbəyi” olaraq qalmasına nəzarət edir.

CRM-in tətbiqi zamanı şirkətlərdə ən çox rast gəlinən problemlərdən biri rolların və məsuliyyətlərin qeyri-müəyyən olmasıdır. Hamı hər şeyə cavabdeh olduqda, nəticədə heç kim konkret məsuliyyət daşımır. Buna görə də sistemdən aktiv istifadəyə başlamazdan əvvəl aşağıdakı sadə qaydalar müəyyən edilməlidir: 

  1. CRM-də məlumatların düzgünlüyünə və aktuallığına kimin cavabdeh olduğu;
  2. proseslərdə dəyişikliklərlə bağlı qərarları kimin qəbul etdiyi;
  3. avtomatlaşdırmaların və inteqrasiyaların kimin tərəfindən təsdiqləndiyi;
  4. sistemdən istifadə qaydalarına əməl olunmasına kimin nəzarət etdiyi.

Məhz belə bir yanaşma xaosu azaldır, qərarların qəbulunu sürətləndirir və CRM-dəki məlumatların uyğunsuz və ya ziddiyyətli olması hallarının qarşısını almağa kömək edir.

CRM bütün şirkət üçün vahid həqiqət mənbəyi kimi

CRM-in tətbiqinin əsas məqsədlərindən biri müştərilər və satışlarla iş üçün vahid həqiqət mənbəyi yaratmaqdır. Bu o deməkdir ki:

  • bütün əsas məlumatlar CRM-də saxlanılır və mütəmadi olaraq yenilənir;
  • rəhbərlik üçün hesabatlar əl ilə hazırlanmış cədvəllər deyil, sistemdəki məlumatlar əsasında formalaşdırılır;
  • qərarlar bütün komandalar üçün eyni göstəricilər əsasında qəbul edilir.

CRM bu rolu yerinə yetirdikdə şirkət şöbələr arasında ziddiyyətlərdən, məlumat itkisi hallarından və hər kəsin “öz həqiqət versiyasını” görməsi kimi vəziyyətlərdən qaçmış olur.

CRM sisteminin tətbiqinin dəyəri nədən asılıdır və büdcə necə formalaşır

Aparıcı konsaltinq şirkəti olan Fortune Business Insights-in qiymətləndirmələrinə görə, qlobal CRM bazarı 2026-cı ildə 126,17 milyard ABŞ dollarına çatacaq, 2034-cü ilə qədər isə təxminən üç dəfə artaraq 320,99 milyard ABŞ dollarına yüksələcək. Beləliklə, orta illik artım tempi təxminən 12,4% təşkil edəcək. CRM bazarındakı bu tendensiya göstərir ki, şirkətlər satışların, müştəri xidmətlərinin və analitikanın avtomatlaşdırılmasına getdikcə daha çox investisiya edirlər.

“CRM-in tətbiqi nə qədər başa gəlir?” sualının universal cavabı yoxdur. Səbəb sadədir: CRM hazır qutulu məhsul deyil, bir layihədir və onun dəyəri birbaşa olaraq biznesin hansı problemi həll etmək istədiyindən və hansı miqyasda tətbiq etdiyindən asılıdır.

Düzgün büdcə qiymətləndirməsi üçün “CRM-in qiyməti”nə deyil, CRM sisteminin tətbiqinin tərkib hissələrinə baxmaq vacibdir.

CRM-in tətbiqi zamanı nələri ödəyirsiniz

Praktikada CRM-in tətbiqi bir neçə xərc növünü əhatə edir və bunlar birlikdə ümumi büdcəni formalaşdırır.

1. CRM lisenziyaları — bu, aylıq və ya illik əsasda olan daimi xərclərdir və aşağıdakılardan asılıdır:

  • istifadəçi sayından;
  • rollardan (əsas istifadəçilər, rəhbərlər, analitiklər);
  • funksionallıq paketindən (satış, xidmət, analitika, avtomatlaşdırma).

Lisenziyalar yalnız “giriş bileti” rolunu oynayır. Onlar əlavə sazlamalar olmadan bütün biznes ehtiyaclarını qarşılamır.

2. CRM-in biznes proseslərinə uyğunlaşdırılması — bu mərhələ CRM-in konkret biznes ssenarilərinə uyğun işləməsi üçün tələb olunan bütün sazlamaları əhatə edir:

  • satış hunisinin (pipeline) yaradılması və mərhələlərinin məntiqinin qurulması;
  • xanaların və soraqçaların sazlanması;
  • istifadəçi rolları və giriş hüquqlarının müəyyən edilməsi;
  • avtomatlaşdırılmış ssenarilərin qurulması (tapşırıqlar, statuslar, bildirişlər və s.).

Biznes prosesləri nə qədər mürəkkəb və qeyri-standart olarsa, görüləcək işlərin həcmi və buna uyğun olaraq layihənin büdcəsi də bir o qədər yüksək olar.

3. Məlumatların miqrasiyası və təmizlənməsi — məlumatların köçürülməsi CRM tətbiqi prosesində ən az qiymətləndirilən mərhələlərdən biridir. Aşağıdakı hallarda layihənin dəyəri artır:

  • məlumatlar müxtəlif sistemlərdə və fayllarda saxlanılırsa;
  • dublikatlar, səhvlər və köhnəlmiş məlumatlar mövcuddursa;
  • məlumatların daxil edilməsi üçün vahid standartlar yoxdursa.

Başlanğıc mərhələsində məlumatların keyfiyyəti nə qədər aşağı olarsa, CRM sisteminin tətbiqi bir o qədər çox vaxt, əmək və resurs tələb edəcək.

4. Digər sistemlərlə inteqrasiyalar — CRM nadir hallarda müstəqil şəkildə işləyir. Tipik inteqrasiyalar:

  • e-poçt və telefoniya — məktubların və zənglərin avtomatik olaraq müştəri kartında qeyd edilməsi, danışıq qeydlərinin saxlanılması, buraxılmış zənglərdən sonra tapşırıqların yaradılması;
  • veb-sayt və müraciət formaları — saytdan daxil olan müraciətlər (əlaqə formaları, konsultasiya üçün qeydiyyat, xidmət sifarişləri və s.) əl ilə daxil edilmədən avtomatik olaraq CRM-ə potensial müştəri kimi ötürülür;
  • ERP, mühasibat uçotu, elektron ticarət sistemləri — sifarişlər, hesab-fakturalar, ödənişlər, çatdırılma statusları və maliyyə göstəriciləri haqqında məlumatların ötürülməsi sayəsində müştəri ilə işin tam mənzərəsi formalaşdırılır;
  • marketinq alətləri (e-poçt və SMS göndərişləri, reklam platformaları və s.) — potensial müştərilərin hansı kampaniyalardan gəldiyini və onların satışa necə çevrildiyini izləməyə imkan verir.

Hər bir inteqrasiya ayrıca iş həcmi tələb edir və bu da layihənin yekun dəyərinə birbaşa təsir göstərir.

5. Təlim və istifadəyə verildikdən sonrakı dəstək — büdcəyə aşağıdakılar daxil edilməlidir:

  • istifadəçilərin rollara uyğun təlimi — satış menecerləri, müştəri dəstəyi əməkdaşları və rəhbərlər CRM ilə işləmək üçün aydın və konkret iş ssenariləri əldə etməlidirlər. Bu isə təlimlərin və istifadəçi hazırlığının təşkilinə çəkilən birbaşa xərcləri əhatə edir.

99firms araşdırmasına görə, şirkətlər orta hesabla ödədikləri CRM funksiyalarının yalnız təxminən 50%-dən istifadə edirlər. Bu isə o deməkdir ki, sistemin imkanlarının yarısı istifadə olunmadan qalır. Eyni zamanda, əməkdaşların düzgün təlimləndirilməsi CRM-in bütün potensialını üzə çıxarmağa, iş proseslərinin səmərəliliyini artırmağa və sistemə qoyulan investisiyanın geri dönüşünü yüksəltməyə kömək edir.

  • istifadəyə verildikdən sonrakı dəstək (adaptasiya, təkmilləşdirmələr və sualların cavablandırılması) — bu, CRM ilə işin ilk həftələrində ortaya çıxan ehtiyaclara uyğun əlavə tənzimləmələr, istifadəçilər üçün biznes məsləhətləri və aşkarlanan çatışmazlıqların və ya narahatlıqların aradan qaldırılması ilə bağlı xərcləri əhatə edir.

Ümumiləşdirsək, büdcə aşağıdakı amillərlə birlikdə artır:

  1. proseslərin fərdiləşdirilməsi səviyyəsi;
  2. istifadəçilərin və rolların sayı;
  3. inteqrasiyaların sayı;
  4. məlumatların miqrasiyasının mürəkkəbliyi;
  5. layihənin başlanğıc mərhələsində proseslər və məlumatlar üzrə vahid standartların olmaması.

Buna görə də eyni CRM sistemindən istifadə edən iki şirkətin tətbiqetmə xərcləri tamamilə fərqli ola bilər. 

CRM sisteminin müstəqil şəkildə tətbiqi yoxsa tərəfdaşla birlikdə tətbiqi?

Bəzi şirkətlər xərcləri azaltmaq üçün DIY yanaşmasını (Do It Yourself — “özün et”) nəzərdən keçirirlər. Doğrudur, CRM-in müstəqil şəkildə tətbiqi ilkin mərhələdə daha ucuz başa gəlir, lakin bunun öz riskləri var:

  • CRM çox vaxt fraqmentar şəkildə, vahid strategiya olmadan konfiqurasiya olunur ki, bu da proseslərdə uyğunsuzluğa və məlumatlarla işdə boşluqlara səbəb olur. Yəni DIY yanaşmasında şirkət adətən funksiyaları və xanaları konkret ehtiyaclara uyğun “o anda” əlavə edir, lakin satış, xidmət və analitika proseslərinin ümumi məntiqini nəzərə almır.
  • Sistem sadəcə məlumatların siyahılar və cədvəllər şəklində saxlanılmasına çevrilir, proseslərin avtomatlaşdırılması və digər alətlərlə inteqrasiyası olmur. Yəni CRM idarəetmə üçün işlək bir alət olmaqdan çıxır və faktiki olaraq komandaya müştərilərlə daha effektiv işləməyə kömək edən sistem deyil, rəqəmsal “reyestr”ə çevrilir.
  • İşçilər CRM-də mövcud funksiyalardan istifadə etmirlər, məsələn, təlim çatışmazlığı və ya qeyri-müəyyən proseslər səbəbindən tapşırıqların avtomatlaşdırılması, kommunikasiya şablonları və ya analitik hesabatlar kimi mövcud CRM funksiyalarından. Nəticədə CRM işin səmərəliliyini artırmır, əksinə, biznes üçün məhdud faydası olan formal bir alətə çevrilir.

Tərəfdaşla işləmək başlanğıcda daha baha başa gəlir, lakin:

  • səhvlərin sayını azaldır;
  • tətbiqetmənin işə salınmasını sürətləndirir;
  • komandanın CRM-dən istifadə səviyyəsini artırır;
  • miqyaslanmanı əvvəldən düzgün şəkildə planlaşdırmağa imkan verir.

Bundan əlavə, tərəfdaş:

  • biznes tələblərini strukturlaşdırılmış şəkildə toplayır və formallaşdırır;
  • CRM sistemini şirkətin real proseslərinə (satış, xidmət, analitika) uyğun olaraq, vahid məntiq və aydın arxitektura əsasında konfiqurasiya edir;
  • məlumatların itki və təkrarlanma olmadan təhlükəsiz şəkildə köçürülməsini təmin edir;
  • CRM-i digər biznes alətləri ilə inteqrasiya edir ki, sistem ayrı bir məhsul kimi deyil, vahid iş mühiti kimi fəaliyyət göstərsin;
  • tətbiqdən sonra komandanı CRM ilə işləməyə öyrədir və sistemin funksionallığından real istifadə səviyyəsini artırır.

Beləliklə, əslində biznes hazırda büdcəyə qənaət etməklə uzunmüddətli perspektivdə idarəolunma arasında seçim edir.

CRM bazarında qiymət formalaşdırma modelləri

CRM sisteminin tətbiqi adətən aşağıdakı modellərdən biri üzrə ödənilir:

1. Abunəlik + tətbiqetmə xidmətləri (lisenziyalar ayrıca, işlər ayrıca) — ödəniş CRM-dən istifadə üçün müntəzəm abunəliyi (aylıq və ya illik) və tətbiqetmə, konfiqurasiya və inteqrasiya üzrə birdəfəlik və ya paket şəklində xidmətləri əhatə edir.

Üstünlüyü: şirkət proqnozlaşdırıla bilən aylıq xərclər əldə edir, CRM-in ən aktual versiyasından istifadə edə bilir və sistem təchizatçısının dəstəyindən yararlanır.

Məhdudiyyətləri: kompleks tətbiqetmə xidmətləri üçün ilkin xərclər yüksək ola bilər, həmçinin sazlama imkanları seçilmiş abunə paketinin çərçivəsi ilə məhdudlaşır.

2. Tətbiqetmə paketləri (sabit iş həcmi və nəticə) — şirkət əvvəlcədən müəyyən edilmiş iş həcmini əhatə edən konkret bir paket üçün ödəniş edir. Məsələn, xanaların, satış mərhələlərinin (pipeline), rolların, avtomatlaşdırmaların sazlanması və əsas inteqrasiyalar.

Üstünlüyü: şirkət nəyə görə ödəniş etdiyini dəqiq bilir və əlavə işlər səbəbindən büdcənin artması riski olmadan gözlənilən nəticəni qiymətləndirə bilir.

Məhdudiyyətləri: paket standart biznes prosesləri üçün nəzərdə tutulub; mürəkkəb fərdiləşdirmələr və ya əlavə inteqrasiyalar adətən ayrıca ödəniş tələb edir.

3. Saatlıq və ya mərhələli ödəniş (çevik yanaşmadır, lakin nəzarət tələb edir) — ödəniş faktiki işlənmiş saatlara və ya layihənin müəyyən mərhələləri tamamlandıqdan sonra həyata keçirilir (təhlil → sazlanma → miqrasiya → işə salınma → təlim).

Üstünlüyü: proseslərdə baş verən dəyişikliklərə çevik reaksiya verməyə, yeni tapşırıqlar əlavə etməyə və CRM sistemini şirkətin konkret ehtiyaclarına uyğunlaşdırmağa imkan verir.

Məhdudiyyətləri: tapşırıqların icrasına və sərf olunan vaxta ciddi nəzarət tələb edir ki, büdcə nəzərə çarpmayan əlavə işlər səbəbindən artmasın; maliyyə xərclərini əvvəlcədən dəqiq proqnozlaşdırmaq daha çətindir.

Optimal yanaşma adətən aşağıdakı ardıcıllıqla qurulur:

MVP (Minimum Viable Product) → istifadəçilərin sayı → proseslər → inteqrasiyalar → miqrasiya → ödəniş modelinin seçilməsi.

Bu yanaşma minimum zəruri həll ilə başlamağa və xərclərin kəskin artımı olmadan CRM sistemini miqyaslandırmağa imkan verir.

SMART business CRM sisteminin tətbiqinə necə yanaşır

SMART business üçün CRM tətbiqi hər dəfə dəqiq müəyyən edilmiş biznes nəticəsinə yönəlmiş idarəolunan bir layihədir. Komanda müxtəlif ölkələrdən və fəaliyyət sahələrindən olan müəssisələrin biznes proseslərini avtomatlaşdırır. Müştərilərlə isə fərqli bazarların xüsusiyyətlərini, tənzimləyici tələbləri və yerli biznes proseslərinin reallıqlarını yaxşı anlayan mütəxəssislər işləyirlər.

SMART business prinsip etibarilə şəffaf yanaşmaya sadiqdir: yalnız nəticə əldə etmək üçün həqiqətən zəruri olan alətləri, lisenziyaları və əlavə təkmilləşdirmələri təklif edir. CRM sisteminin tətbiqinə başlamazdan əvvəl komanda müştəri ilə birlikdə standart funksionallığın kifayət edib-etmədiyini və ya şirkətin biznes proseslərinin əlavə dəyişikliklər və fərdiləşdirmələr tələb etdiyini müəyyənləşdirir.

Əksər hallarda (təxminən şirkətlərin 80%-i üçün) aşağıdakı mərhələləri əhatə edən Microsoft əsaslı hazır CRM həllinin tətbiqi ən effektiv yanaşma hesab olunur:

  • Microsoft-un əsas infrastrukturunun yerləşdirilməsi;
  • CRM sisteminin quraşdırılması və yoxlanılması;
  • məlumatların ilkin importu üçün şablonların hazırlanması;
  • gələcəkdə sistemi müstəqil şəkildə konfiqurasiya edə biləcək əsas istifadəçilərin, biznes analitiklərinin və administratorların təlimi;
  • CRM sisteminin işə salınması (Go-Live).

Əgər müştərinin daha dərin uyğunlaşdırmaya ehtiyacı varsa, SMART business tələblərin ətraflı təhlili ilə işə başlayır: dəyişiklikləri layihələndirir, işlərin həcmini razılaşdırır və yalnız bundan sonra tətbiq mərhələsinə keçir. Bu yanaşma büdcə və vaxt qrafikinə nəzarət etməyə, həmçinin proses zamanı xaotik dəyişikliklərin qarşısını almağa imkan verir.

SMART business həm Microsoft CRM sistemlərini, həm də marketinq, B2B və B2C satışları, eləcə də müştəri xidmətlərinin idarə olunması üçün Microsoft Power Platform əsasında hazırlanmış öz həllərini tətbiq edir. Bu həllər digər CRM sistemlərinə, məsələn, Bitrix24, amoCRM və RetailCRM-ə tamhüquqlu alternativdir. Əsas fərq onların beynəlxalq məlumat təhlükəsizliyi və kibertəhlükəsizlik standartlarına uyğunluğundadır. Çünki bəzi CRM həllərindən istifadəni davam etdirən şirkətlər bir sıra risklərlə üzləşirlər və bu risklər qeyd olunan platformalar tərəfindən tam şəkildə aradan qaldırıla bilmir.

SMART business-in yanaşması şirkətin cari tapşırıqlarını və aydın miqyaslandırma məntiqini nəzərə alaraq CRM sistemini qurmağa imkan verir.

Konsultasiya sifariş etmək

SMART business tərəfindən həyata keçirilən CRM sisteminin tətbiqi üzrə real nümunələr: problemlər, həllər, nəticələr

BROCARD — milyonlarla müştəri ilə fərdiləşdirilmiş qarşılıqlı əlaqənin miqyaslandırılması

Çağırış: BROCARD milyonlarla müştəridən ibarət bazanı omnikanal model çərçivəsində idarə edir (oflayn mağazalar, veb-sayt və mobil tətbiq). Zaman keçdikcə köhnə CRM sistemi biznesin yeni tələblərinə cavab verməyi dayandırdı: müxtəlif kanallardan gələn məlumatları birləşdirməyə, fərdiləşdirilmiş kommunikasiya ssenariləri qurmağa və marketinq kampaniyalarını əl əməyinə ehtiyac olmadan miqyaslandırmağa imkan vermirdi.

Həll: SMART business komandası BROCARD üçün Microsoft Dynamics 365 həlləri əsasında mərkəzləşdirilmiş CRM və marketinq ekosistemi qurdu. Layihə çərçivəsində müştəri məlumatlarının vahid platformada birləşdirilməsi üçün Customer Insights Data, omnikanal marketinq kampaniyalarının idarə olunması və avtomatlaşdırılması üçün Customer Insights Journeys, müştəri rəylərinin toplanması və təhlili üçün Customer Voice tətbiq edildi. Həmçinin Viber və SMS kanallarının yerli provayder vasitəsilə inteqrasiyasını təmin etmək məqsədilə SMART business-in öz həlli olan SMART Connector for GMS istifadəyə verildi.

Nəticə: BROCARD müştəri təcrübəsinin idarə olunması üçün vahid platforma əldə etdi ki, bu da şirkətə aşağıdakı imkanları yaratdı:

  • 1 500-dən çox müştəri qarşılıqlı əlaqə ssenarisini işə salmaq;
  • hədəflənmiş marketinq kampaniyaları üçün 300-dən çox dinamik seqmentlə işləmək;
  • marketinq avtomatlaşdırmasının və müştəri xidmətlərinin səmərəliliyini əhəmiyyətli dərəcədə artırmaq — xüsusilə, RFM-seqmentasiyasının tətbiqi nəticəsində “passiv” müştəri seqmentləri 4,9 dəfə, potensial müştəri itkisi 3,8 dəfə, faktiki müştəri itkisi isə 1,5 dəfə azaldı;
  • müştərinin davranışına uyğun fərdiləşdirilmiş təkliflər təqdim etmək (məsələn, arzu siyahıları və ya ad günü ilə bağlı aktivliklər əsasında);
  • Viber, SMS, e-mail və push bildirişləri vasitəsilə fərdiləşdirilmiş kommunikasiyaları avtomatlaşdırmaq.

Uğurlu tətbiq nümunəsi barədə ətraflı məlumatla buradan tanış ola bilərsiniz.

Nova Post — SMART CRM platforması biznes proseslərini yeni bazarlara genişləndirməyə necə kömək etdi

Çağırış: Nova Post yeni ölkələr, komandalar və biznes prosesləri ilə Avropa bazarına çıxırdı, eyni zamanda müştərilərin öyrəşdiyi yüksək xidmət keyfiyyətini qoruyub saxlamaq tələb olunurdu. Şirkətin qarşısında bir neçə AB ölkəsində B2B satışlarını və müştəri dəstəyini qısa müddətdə işə salmaq, eyni zamanda ayrı-ayrı sistemlərdən istifadə etmədən vahid iş mühiti yaratmaq vəzifəsi dayanırdı.

Əsas çətinliklər və ehtiyaclar:

  • müxtəlif ölkələrdə müştərilərlə işləmək üçün vahid sistemin olmaması;
  • böyük həcmdə müraciətlərin və zənglərin mərkəzləşdirilmiş şəkildə emal edilməsinə ehtiyac;
  • uzunmüddətli tərtibat işləri və mürəkkəb infrastruktur olmadan həllin sürətli şəkildə istifadəyə verilməsi tələbi;
  • fəaliyyətin ilk günündən etibarən gələcək miqyaslandırma imkanlarının nəzərə alınması.

Həll: SMART business komandası Microsoft Power Platform əsasında mərkəzləşdirilmiş CRM ekosistemini tətbiq etdi və hazır həllərdən istifadə etdi:

  • SMART Sales — B2B satış proseslərinin avtomatlaşdırılması üçün;
  • SMART Customer Care — müştəri dəstəyi və çağrı mərkəzlərinin idarə olunması sisteminin qurulması üçün.

Həll bulud mühitində tətbiq edildi və bu, aşağıdakı imkanları təmin etdi:

  • lokal infrastruktur qurulmadan CRM sisteminin qısa müddətdə istifadəyə verilməsi;
  • bir neçə ölkə üzrə müştərilərlə iş proseslərinin vahid prinsip əsasında təşkil edilməsi;
  • standart funksionallığın Nova Post şirkətinin biznes proseslərinə uyğunlaşdırılması.

CRM sistemi 4 həftədən az müddət ərzində istifadəyə verildi.

Nəticə: Nova Post Avropada satışların və müştəri xidmətlərinin idarə olunması üçün vahid CRM platforması əldə etdi və bu, aşağıdakı imkanları təmin etdi:

  • gündəlik 500-dən çox müştəri müraciətini emal etmək;
  • gündə təxminən 3 500 zəng yükü olan çağrı mərkəzlərinin fəaliyyətini dəstəkləmək;
  • CRM sisteminin Avropanın 16 ölkəsində stabil işləməsini təmin etmək;
  • əməkdaşların sistemə sürətli uyğunlaşmasını təmin etmək və satış və xidmət üzrə KPI göstəricilərinə riayət etmək;
  • proseslər və məlumatlar üzərində nəzarəti itirmədən biznesi miqyaslandırmaq.

CRM sistemi müştərilərlə qarşılıqlı əlaqənin əsas platformasına və Nova Post-un Avropa bazarlarında gələcək inkişafı üçün texnoloji təmələ çevrildi.

Uğurlu tətbiq nümunəsi barədə ətraflı məlumatla buradan tanış ola bilərsiniz.

YURiA-PHARM — Dynamics 365 Sales həllinin tətbiqi

Çağırış: YURiA-PHARM — 41-dən çox ölkədə fəaliyyət göstərən, tərəfdaşlar, distribütorlar və regional komandalar üzrə mürəkkəb şəbəkəyə malik beynəlxalq əczaçılıq korporasiyasıdır. Biznesin böyüməsi ilə şirkət miqyaslandırma zamanı yaranan tipik, lakin kritik çətinliklərlə üzləşdi:

  • müştərilər və tərəfdaşlarla işləmək üçün mərkəzləşdirilmiş CRM sisteminin olmaması;
  • müştəri məlumatlarının müxtəlif mənbələrdə dağınıq şəkildə saxlanılması (e-poçtlar, menecerlərin lokal cədvəlləri, ayrı-ayrı fayllar və s.);
  • satış və marketinq fəaliyyətlərinin əl ilə təhlili və bunun nəticəsində səhv risklərinin artması;
  • müqavilələrin, xüsusilə müxtəlif ölkələr üzrə eksklüziv şərtlərin idarə olunmasının çətinliyi;
  • məhsulların yeni bazarlara çıxışının uzunmüddətli proseslərinə nəzarət ehtiyacı (qeydiyyat, distribusiya, statuslar).

Həll: SMART business komandası beynəlxalq satışlar və tərəfdaşlarla iş üçün vahid CRM platforması kimi Dynamics 365 Sales həllini tətbiq etdi. Həll hazır (standart funksional) versiya əsasında quruldu və daha sonra əczaçılıq biznesinin spesifik xüsusiyyətlərinə uyğunlaşdırıldı. Layihə aşağıdakı imkanları əhatə etdi:

  • müştərilər, tərəfdaşlar və müqavilələr üzrə mərkəzləşdirilmiş məlumat bazasının yaradılması;
  • kommunikasiya tarixçəsinin və sövdələşmələrin strukturlaşdırılmış şəkildə idarə olunması;
  • şəffaf satış hunisinin qurulması və statusların izlənməsi;
  • digər Microsoft alətləri ekosistemi ilə inteqrasiya (Outlook, Teams, SharePoint, OneDrive);
  • analitika və proqnozlaşdırmanın gələcək avtomatlaşdırılması üçün əsasın yaradılması.

Tətbiq prosesi mərhələli şəkildə həyata keçirildi: Excel fayllarından məlumatların miqrasiyası aparıldı, YURiA-PHARM-ın daxili komandası prosesə cəlb edildi və interfeys şirkətin müxtəlif bölmələrinin real iş ssenarilərinə uyğun olaraq tədricən optimallaşdırıldı.

Nəticə: YURiA-PHARM beynəlxalq satışlar və tərəfdaşlarla münasibətlərin idarə olunması üçün vahid məlumat mənbəyinə çevrilən idarəolunan və miqyaslana bilən CRM sistemi əldə etdi. Bu, şirkətə kommunikasiya proseslərində təkrarlanan əməliyyatları aradan qaldırmağa, məlumatların hazırlanması və təhlilinə sərf olunan vaxtı azaltmağa, həmçinin bölmələr arasında iş koordinasiyasını və məlumat mübadiləsinin effektivliyini artırmağa imkan verdi.

Uğurlu tətbiq nümunəsi barədə ətraflı məlumatla buradan tanış ola bilərsiniz.

SMART business mürəkkəb logistika proseslərindən tutmuş müştəriyönümlü satışlara qədər müxtəlif biznes ssenariləri ilə işləyir. Təcrübəli komanda sizə CRM sistemini “şablon üzrə” deyil, məhz şirkətinizin real biznes proseslərinə uyğun şəkildə seçməyə və tətbiq etməyə kömək edəcək. Konsultasiya sifariş edin və biznesiniz üçün ən uyğun CRM həllinin hansı olduğunu öyrənin.

Konsultasiya sifariş etmək
mail
SMART CRM
Cookies

We use cookies to improve your web experience, display personalized content and analyze traffic. By clicking «Accept All», you agree to their use. To manage your settings, click Settings. Learn more about the use of cookies in the privacy policy.

Functional
Always active
The technical storage or access is strictly necessary for the legitimate purpose of enabling the use of a specific service explicitly requested by the subscriber or user, or for the sole purpose of carrying out the transmission of a communication over an electronic communications network.
Marketing
The technical storage or access is required to create user profiles to send advertising, or to track the user on a website or across several websites for similar marketing purposes.
Statistics
The technical storage or access that is used exclusively for statistical purposes
Analytics
Analytical purposes are used to measure traffic and optimize content.