Aqua Plus şirkəti cəmi 2 il ərzində müştəri bazasını necə ikiqat artıra bildi və bu prosesdə SMART CRM hansı rolu oynadı
Biznesdə satışlar çox zaman şirkətin uğurunu müəyyən edir. Hər bir sorğu potensial sövdələşmə ola bilər, hər bir qarşılıqlı əlaqə isə gələcək əməkdaşlığın əsasıdır. Buna görə satış şöbəsi tez-tez xilasedici komandasını xatırladır: çoxsaylı əlaqələr, vaxt çatışmazlığı və eyni anda müxtəlif tapşırıqları yerinə yetirmək məcburiyyəti. Əgər hər bir qarşılıqlı əlaqəni qeydə alan dəqiq bir sistem yoxdursa, satış hunisi dəyərli imkanların əldən çıxdığı bir “ələk”ə çevrilə bilər.
Bundan əlavə, Gartner şirkətinin məlumatına görə, biznes liderlərinin 84%-i hesab edir ki, marketinqdən satışa keçid ən çətin və vacib çağırışlardan biridir. Tanış səslənir, elə deyilmi? Potensial müştərinin MQL (Marketing Qualified Lead) səviyyəsindən SQL (Sales Qualified Lead) səviyyəsinə keçidi — potensial müştərinin satış hunisinin hər mərhələsində diqqətlə müşayiət edildiyi həssas bir prosesdir. Müştəri yalnız alış niyyətini açıq şəkildə göstərdikdən sonra bu keçid tamamlanır. Məhz bu mərhələdə çox vaxt boşluqlar yaranır və bu boşluqlar şirkətlərə baha başa gəlir.
Beləliklə, sadə dillə desək, effektiv satış hunisi komandanın birlikdə işləməsinə kömək edən bir vasitədir. Bu, ümumi mənzərəni görmək, hərəkətin harada dayandığını və konversiyanı nəyin ləngitdiyini anlamaq üçün bir yoldur.
Satış hunisi, yaxud başqa cür desək, satış prosesi — bu, potensial müştərinin şirkətlə ilk təmasından başlayaraq sövdələşmənin bağlanmasına (məhsulun alınması, müqavilənin imzalanması, xidmətin sifarişi və ya abunəliyin rəsmiləşdirilməsi və s.) qədər keçdiyi mərhələlərin ardıcıllığıdır. Bunu daralan bir yol kimi təsəvvür edin: girişdə maraqlananlar çoxdur, çıxışda isə yalnız həqiqətən almağa hazır olanlar qalır.
Biznes üçün satış hunisi — bu, praktik bir alətdir ki, o aşağıdakı məsələlərdə kömək edir:
Beləliklə, satış hunisi vasitəsilə potensial alıcıların hansı mərhələlərdə “ilişib qaldığını”, harada müştərilərə əlavə diqqət lazım olduğunu və uğurlu sövdələşmələrin sayını necə artırmaq mümkün olduğunu aydın şəkildə görmək olar. Bu baxımdan, satış hunisi itkiləri azaltmağa və mənfəəti artırmağa yönəlmiş strategiyanın təməlini təşkil edir.
Effektiv satış hunisi biznesə bir sıra üstünlüklər qazandırır, bunlara aşağıdakılar daxildir:
Alıcının real yolunu təsəvvür edin: əvvəlcə o nəsə axtarır, sonra sizin məhsul və ya xidmətinizlə rastlaşır, daha sonra rəyləri oxuyur, rəqiblərlə müqayisə edir, tərəddüd edir, məsləhət alır və nəhayət qərar verir.
Satış hunisinin strukturu adətən bir neçə mərhələdən ibarət olur:
Əgər satış hunisi təzyiq olmadan və müştəriyə hörmət prinsipi ilə qurulubsa, bu proses satışdan daha çox kömək kimi görünür. Belə olduqda, müştəri onu zorla yönləndirmədiklərini, əksinə, həqiqətən maraqlı olduğu bir yolda ona dəstək göstərildiyini hiss edir.
Satış hunisinin həqiqətən sizin xeyrinizə işləməsi üçün o, “canlı” bir alət olmalıdır, yəni gündəlik real iş proseslərinə inteqrasiya olunmalıdır. Satış hunisindən sistemli və effektiv şəkildə istifadə etmək üçün aşağıdakı əsas prinsiplər kömək edə bilər:
Universal satış hunisi yoxdur. Bəziləri üçün bu, 4 mərhələdən ibarət ola bilər, digərləri üçün — 8. Əsas olan odur ki, hər bir mərhələ müştəri ilə qarşılıqlı əlaqə məntiqinizə uyğun olsun — ilk klikdən və ya zəngdən tutmuş müqavilənin imzalanmasına qədər.
Məsələn, SMART CRM həlli vasitəsilə aşağıdakı rutin tapşırıqları asanlıqla avtomatlaşdıra bilərsiniz:

B2C üçün klassik AIDA marketinq satış hunisi xarakterikdir:
Attention (Diqqət) → Interest (Maraq) → Desire (İstək) → Action (Hərəkət).
Gəlin bu mərhələləri daha ətraflı nəzərdən keçirək:
B2C-də alış qərarı daha tez verilir və əlaqə çox zaman birbaşa son istehlakçı ilə qurulur. Bu, daha çox impuls, rahatlıq və sürətlə bağlıdır. Satış hunisi qısa olur və mərhələlər minimaldır. Belə şəraitdə SMART CRM həlli heç bir əlaqəni itirməməyə, müştərinin hərəkətlərinə operativ şəkildə reaksiya verməyə və təkrar satışları avtomatlaşdırmağa kömək edir, bu da B2C auditoriyası ilə səmərəli şəkildə işləmək üçün lazım olan şeydir.
B2B-də hər şey daha mürəkkəbdir. Qərar bir nəfər tərəfindən deyil, komanda tərəfindən verilir, bu komandadakı hər kəsin öz baxışı, motivasiyası və tərəddüdləri olur. Buna görə də B2B satış hunisi adətən fərqli görünür:
Tələbatın müəyyənləşdirilməsi → Həllərin araşdırılması → Variantların qiymətləndirilməsi → Razılaşdırma → Müqavilə → Satış sonrası dəstək
Burada həm emosiyalar, həm də məntiq, arqumentlər və güvən önəmlidir. Satış prosesi daha uzun, dövr isə daha mürəkkəb olur və hər mərhələ kritik əhəmiyyət daşıyır. SMART CRM həlli bütün əlaqə tarixçəsini qorumağa, sövdələşmənin bütün mərhələlərini strukturlaşdırmağa, izləmə (follow-up) proseslərini avtomatlaşdırmağa və şöbələr arasında fasiləsiz kommunikasiya təmin etməyə kömək edir. Bu da B2B satışlarında nəzarət və şəffaflıq hissi yaradır.
SMART business bir B2B şirkəti olaraq uzun satış dövrləri ilə işləyir və müştəri ilə hər bir təmas nöqtəsində effektivliyi təmin etmək üçün özünün marketinq və satış proseslərini idarə etməkdə SMART CRM həllindən istifadə edir.
Aydındır ki, hər əlaqə dərhal potensial müştəriyə çevrilmir və hər bir potensial müştəri satışa hazır olmur. Satış hunisinin sistemli şəkildə işləməsi üçün müştərinin bir mərhələdən digərinə keçdiyini göstərən meyarları dəqiq müəyyənləşdirmək vacibdir. Aşağıda şirkətlərin tez-tez istifadə etdiyi bəzi meyarları təqdim edirik:
SMART CRM həlli bu siqnalları qeydə almağa və keçidlərin məntiqini avtomatlaşdırmağa imkan verir. Bu o deməkdir ki, sistem müştərinin hansı mərhələdə olduğunu görməyə kömək edir və növbəti addımda nə etmək lazım olduğunu bildirir: məktub göndərmək, tapşırıq yaratmaq, uyğun kontent təklif etmək və ya başqa şöbəyə yönləndirmək kimi. Beləliklə, mərhələlər arasında aydın keçidin sayəsində satış komandası potensial razılaşmaları itirmir və təsadüfi şəkildə deyil, hər bir potensial müştərinin harada olduğunu anlayaraq və onu finiş xəttinə çatdırmaq üçün nə etmək lazım olduğunu bilərək strategiya ilə işləyir.
Satışda hər zaman ən çox səs salan deyil, sistemli şəkildə işləyən qalib gəlir. Amma vacibdir ki, bu sistem təşəbbüskarlığı boğmasın, əksinə onu dəstəkləsin. Satış üçün tam funksional ekosistem olan SMART CRM məhz belə işləyir. Burada həm qaydalar, həm də yaradıcılıq üçün yer var. Axı, avtomatlaşdırılmış satış hunisi hamını eyni çərçivəyə salan sərt alqoritmli bir robot deyil. Bu, daha çox aydın şəkildə qeyd olunan əsas nöqtələri olan ətraflı xəritəyə bənzəyir. Oraya necə çatacağınıza isə siz qərar verirsiniz. Sistem marşrutu təyin edir, lakin istifadəçini vasitələrin seçimində məhdudlaşdırmır: zəng etmək, yazmaq, görüş təyin etmək, marketinq kampaniyalarına başlamaq – bütün bu imkanlar vahid iş mühitində birləşdirilib. Beləliklə, SMART CRM intizam yaradır, amma sərhəd qoymur.
Bəs satış prosesi nə dərəcədə tənzimlənmiş şəkildə, nə dərəcədə isə yaradıcı olmalıdır?
Tənzimləmə bu hallarda vacibdir:
Beləliklə: satış hunisinin mərhələləri, onlar arasında keçid meyarları, hər mərhələdə yerinə yetirilməli mütləq tapşırıqlar və sənədlər, eləcə də kommunikasiya qaydaları dəqiq şəkildə müəyyən olunmalı və riayət edilməlidir.
Bəs onda yaradıcılıq üçün nə qalmalıdır?
Qeyd etmək lazımdır ki, məhsul mürəkkəb olduqca yaradıcılıq yanaşmasının rolu daha da artır. Amma geniş kütləvi satışlar zamanı stabil keyfiyyəti təmin etmək üçün daha sərt tənzimləmə qaydaları tələb olunur.
Burada səmimi demək vacibdir ki, avtomatlaşdırma demək olar ki, həmişə vərdişlərin dəyişməsi deməkdir. Əgər əvvəllər menecer hər şeyi yadda saxlayırdısa və ya cədvəllərdə aparırdısa, CRM ilə bu mümkün olmayacaq. Bu sistem hesabatlılıq mədəniyyəti və müntəzəm qarşılıqlı əlaqə tələb edir. Lakin bu mədəniyyət vərdiş halına gəldikdə və gündəlik işin bir hissəsinə çevrildikdə şirkətin səmərəliliyi dəfələrlə artır.
SMART CRM — satış məntiqinın bir platforma daxilində cəmləşdiyi kompleks həlldir. Bu platforma marketinqi, xidməti, analitikanı, müraciət və sifarişlərin işlənməsini B2B və B2C istiqamətlərində birləşdirir. SMART Sales həlli sayəsində şirkət razılaşma dövrünün bütün mərhələlərini – ilk əlaqədən tutmuş sövdələşmənin bağlananmasına qədər – həmişə nəzarət altında saxlayır. SMART Order Management sifarişlərin emalını avtomatlaşdırır. SMART Customer Care müştərilərin müraciətlərini itirmədən operativ şəkildə həll etməyə kömək edir. SMART Marketing isə müştəri seqmentlərini idarə etməyə, real vaxt rejimində omnikanal kampaniyalar başlatmağa və onların effektivliyini təhlil etməyə imkan verir. Bütün bu proseslər şəffaf, əlaqələndirilmiş və ölçülə biləndir.
Əlavə olaraq, sistem əlavə konnektorlar və inteqrasiyalar vasitəsilə genişlənməni dəstəkləyir. Bu isə messencerlər, sosial şəbəkələr və Nova Poshta, Rozetka kimi məşhur xidmətlər də daxil olmaqla, bütün əsas kommunikasiya kanallarını vahid bir mühitdə birləşdirməyə imkan verir. Beləliklə, müştəriləriniz üçün fasiləsiz və fərdiləşdirilmiş təcrübə təmin olunur.
Satış hunisi ilə işləmək üçün avtomatlaşdırılmış yanaşmanın praktiki tətbiqinə nümunə kimi AM Integrator Group şirkətinin təcrübəsini göstərmək olar. Şirkət satış departamentini Microsoft 365 platforması ilə çevik inteqrasiyanı dəstəkləyən müasir CRM həlli ilə gücləndirmək istəyi ilə SMART business şirkətinə müraciət etdi.
Nəticədə, SMART CRM proqram məhsulları paketindən SMART Sales həlli tətbiq olundu. Bu həllin sayəsində AM Integrator Group komandası satış hunisinin əsas mərhələləri üzrə müştərilərlə rahat işləmək üçün vahid iş mühiti əldə etdi. Həll Outlook və Microsoft Teams ilə inteqrasiya olunduğuna görə, menecerlər planlaşdırılmış tapşırıqlar, görüşlər və iş prosesləri ilə bağlı xatırlatmaları artıq istifadə etdikləri gündəlik iş alətlərində alırlar. Bu da əlavə tətbiqlər arasında keçidə ehtiyac yaratmadan gündəlik işi əhəmiyyətli dərəcədə sadələşdirir və tapşırıqların yerinə yetirilməsində intizamı artırır.
Həmçinin yeni müştəri kartının yaradılması prosesi avtomatlaşdırıldı. Artıq vacib məlumatlar Power BI analitik panellərində əks olunur. Bu, biznes proseslərinin planlaşdırılması və nəzarətini əhəmiyyətli dərəcədə sürətləndirdi. Sistem satış hunisinin mərhələlərini şirkətin daxili proseslərinə uyğun şəkildə konfiqurasiya etməyə, həmçinin hər bir razılaşmanın qiymətləndirilməsi üçün vacib sahələr (məsələn, sövdələşmənin bağlanma ehtimalının faizi və ya gözlənilən marja) əlavə etməyə imkan verdi.
Kompleks şəkildə bu yanaşma işin planlaşdırılmasını təkmilləşdirməyə, yeni əməkdaşların adaptasiyasını asanlaşdırmağa və hər bir sövdələşməyə mütəxəssislərin cəlb edilməsi haqqında tam mənzərə əldə etməyə şərait yaratdı.
Sadəcə təxmin etməklə kifayətlənməmək, hansı mərhələdə müştəriləri “itirdiyinizi” və bunu necə aradan qaldıracağınızı bilmək üçün satış hunisinin mərhələləri arasındakı konversiya faizi müntəzəm olaraq hesablanmalıdır. Konversiya potensial müştərilərin satış hunisinin bir mərhələsindən digərinə keçmə faizidir. Düstur çox sadədir:
Konversiya (%) = (Növbəti mərhələyə keçən potensial müştərilərin sayı / Əvvəlki mərhələdə olan potensial müştərilərin sayı) × 100
Nümunə:
Vebsaytda sorğu göndərən 500 potensial müştəri var. Menecerlər onlardan 300 nəfərlə əlaqə saxladı və 120 nəfər məhsulun təqdimatına razılıq verdi.
Bu sadə rəqəmlər artıq potensial müştərilərin harada itirildiyini göstərir. Məsələn, ilk addımdan 40% itirilirsə, bu, təkmilləşdirmə üçün potensialın olduğunu göstərir. Əgər təqdimatdan kommersiya təklifinə yalnız 10% keçirsə, o zaman təqdimatı, menecerin yanaşmasını və ya təklifin hədəf auditoriyaya uyğunluğunu daha dərindən təhlil etmək lazımdır.
Dəqiq və faydalı nəticələr əldə etmək üçün aşağıdakıları nəzərə almaq lazımdır:
Məhz hər bir mərhələ üzrə hesablamalar (potensial müştəri → seçilmiş potensial müştəri → təqdimat → kommersiya təklifi → sövdələşmə) prosesin məhz harada “zəiflədiyini” və ən əsası isə bunun səbəblərini görməyə imkan verir.
Satış hunisində zəif nöqtələri gördükdə, prosesdə məqsədyönlü dəyişikliklər etmək mümkündür: triggerlər əlavə etmək, xatırlatmaları aktivləşdirmək, skriptləri yeniləmək, müxtəlif kanallar vasitəsilə ünsiyyəti yaxşılaşdırmaq.
Müştərilərin satış hunisinin ortasında “ilişib qalmaması” və ya kommunikasiya kanalları arasında itməməsi üçün onlara rahat və ardıcıl qarşılıqlı əlaqə təcrübəsi təqdim etmək vacibdir. SMART CRM bunu təmin etmək üçün üç əsas yanaşmanı təklif edir:
Bu həllərə “ağıllı” deyilməsinin səbəbi budur ki, onlar operatorun iştirakı olmadan müştəri müraciətlərinə avtomatik olaraq cavab verə bilir, ehtiyaclarını anlayır, növbəti addımlar barədə tövsiyələr verir və real vaxt rejimində müvafiq məlumatlar təqdim edir. Birlikdə onlar cavablandırma müddətini azaldır, müştərilərin etibarını artırır və menecerlərə proaktiv işləmək üçün alətlər verir.
SMART CRM sayəsində şirkət yalnız aydın göstəricilər əldə etmir, həm də bu göstəricilərə təsir göstərmək üçün real alətlərə sahib olur. Sistem hansı mərhələdə problemlər olduğunu göstərir və onları həll etmək üçün avtomatlaşdırmadan tutmuş müştəri yolunun dərin analitikasına qədər vasitələr təqdim edir.
SMART CRM həllinin satış komandanıza daha çox sövdələşmələr bağlamağa necə kömək edə biləcəyi ilə maraqlanırsınızsa konsultasiya sifariş edin və sistemi satış prosesinizə uyğunlaşdıraraq ölçülə bilən nəticələr əldə etmək yollarını öyrənin!